SINONG KAWAWA? SINONG DAKILA?

Ika-22 Linggo ng Taon (K)
Setyembre 2, 2007

Mga Pagbasa: Sirac 3:17-18, 20, 28-29 / Hebreo 12:18-19, 22-24a / Lucas14:1, 7-14

SINONG KAWAWA? SINONG DAKILA?

Malupit ang mundo sa pagpapasya tungkol sa kapwa. Mabilis ang daigdig na maghusga sa tao. At mabilis manukat ng kakayahan ang sinuman kung ang pinag-uusapan ay kadakilaan. At ano ang panukat?

Hindi na tayo dapat magmaang-maangan pa. Ang panukat ay siya ring madaling nasusukat, nakikita, napipisil, naibubunton, at naisasalansan. Tanyag ang taong marami ang kakayahan, magara ang kotse, malaki at malapalasyo ang bahay, makapal ang petaca, at matayog ang narating sa buhay. Dakila ang tingin ng balana sa taong may sinasabi, sa mga taong sa wika ng Wowowee ay “bigatin.” At hindi lamang iyan … higit na dakila ang taong ang kinasasalamuha ay dakila rin at bigatin sa mata ng madla.

Hindi nakapagtatakang ang talinghaga ng Panginoon sa araw na ito ay may kinalaman sa mga taong ang nais ay sila ay tingalain, kilalanin, at ipagpitaganan ng tanan. At ano ang pinakamadaling paraan upang makamit ito? Sinagot na rin ng talinghaga … umakyat at manguyabit, gumapang at magkumapit sa tabi ng mga antemano ay nasasa itaas na. Garapal ang gamit na salitang tagalog para sa mga taong ito … makapal, sipsip, mayabang, at duhapang.

Sa hanay ng makamundong pagpapahalaga, ang dakila ay ang matayog. Ang dakila ay ang tinitingala. Ang dakila ay ang nasasa gawing itaas, nasa rurok ng tagumpay, at nasa alapaap ng katanyagan.

Ito ang dahilan kung bakit nagpupumilit tayong lahat na hindi maiwan sa kababaan, sa kahulihan. Ito rin marahil ang dahilan kung bakit ang mga nagpapabinyag ay nagkaroon ng pamahiing itakbong palabas ang bagong binyag na bata. Sa kanilang pakiwari, kawawa ang kulelat; kahabag-habag ang nasa ilalim at walang kakayahan, at walang sinasabi sa buhay.

Sa ating lipunan, bata pa ay tinuturuan nang kawawa ang mababa, kawawa ang huli, at walang kinabukasan ang mga nasa ilalim ng bunton.

Ngunit sino nga ba ang kawawa at sino nga ba ang dakila?

Ayon sa ating mga pagbasa, ang dinadakila ng daigdig ay hindi siyang pinararangalan ng Diyos. Sino ang dakila ayon sa Panginoon?

Una sa lahat, malinaw sa aklat ni Sirac na ang bigatin sa mata ng Diyos ay ang mababa ang loob. Higit na pinahahalagahan ng Diyos ang taong kumikilos nang may kababaang-loob. Higit siyang mamahalin kaysa sa taong naghahatid at nagkakaloob ng mga regalo. Malinaw ang tagubilin ni Sirac: “Ang bagay na lubhang mataas ay huwag hanapin; ang bagay na lampas sa kakayahan ay huwag pagsikapan.”
Sinong dakila? … Dakila ang mapagpakumbaba; kawawa ang mapagmataas at mapagimbot.

Ikalawa, ang daigdig ay palamata sa mga walang kaya, sa mga walang tinig sa lipunan, mga taong hindi kailanman pag-uukulan ng atensyon ng balana. Nguni’t malinaw sa kasulatan na dakila ang mga ulila, ang mga nagtatanggol sa mga balo, ang mga kinaligtaan nang lubos ng lipunan. Dakila sila sapagka’t ang umaakong Ama nila ay walang iba kundi ang Diyos sa kanyang banal na tirahan. Ito ang dahilan kung bakit ang mga itinuring na kawawa ng lipunan ang siyang tanging may kadahilanang humiyaw: “Panginoon, sa iyong kabutihan, ay gumawa ka ng tirahan para sa mga dukha” (Salmong Tugunan).

Sinong dakila? Dakila ang mga taong kinikilala ng Diyos nang higit sa lahat.

Subali’t dapat nating tanungin … sino ba ang kinikilala ng Diyos? Sino ang dakila? Ang dakila ay ang taong palibhasa’y salat ay bukas na bukas ang puso at handang tumanggap. Ang dakila ay ang taong palibhasa ay walang-wala ay lubos na nakahandang tumanggap ng anuman mula sa Diyos … walang pili-pili … walang pagiging maselan at pihikan. Ang dakila ay siyang sapagka’t hindi puno ng sarili ay mayroong puwang upang punuin ng Diyos. Sa kanila winiwika ni Kristo ang dakilang paanyaya: “Tanggapin ang aking pamatok at mag-aral sa akin, sapagka’t ako ay maamo at mababa ang puso.”

Sino ang kawawa? Ang kawawa ay mga taong puno ng pabig-at na makamundo. Sino ang dakila? Ang dakila ay siyang may pas-ang pamatok ni Kristo. Mabig-at ang pas-an ng palalo ng mundo. Magaan ang pas-anin ng taong tulad ni Kristo ay mababa ang loob.

Marami sa aking mga tagabasa ay lubhang nasaktan sa panulat ng isang nagngangalang Malu Fernandez sa People Asia. Hindi naman sa paghuhusga sa niloloob niya at tunay niyang intensyon sa pagsusulat, nguni’t hindi natin maiaalis na makantiw ang damdamin ng mga kapwa natin Pinoy na hindi mga bigatin sa mundo. Lubhang nasaktan ang marami. Lubhang naging kahabag-habag ang mga taong tila baga’y sinukat ayon sa makamundong panukat na may kinalaman sa mabababaw na bagay tulad ng pabangong gamit sa kataw-an.

Sa araw na ito, malapit ang Diyos sa mga walang sinasabi sa daigdig. At lubhang malapit ang Diyos sa taong ang naisin ay mapabilang sa mga walang sinasabi, mga taong ang layon sa buhay ay magpas-an ng pamatok ni Kristo at matuto sa kanyang halimbawa – at maging tulad niyang lubos sa kababaang-loob.

Huwag na nating itanong sa araw na ito kung sino ang kawawa… Hindi na para sa atin ang maghusga kung sino ang kawawa sa mundong ito. Ang dapat natin tanungin ay kung sino ang dakila sa mata ng Diyos, sapagka’t itong kadakilaang ito ang maaari pa nating pagsikapan at kamtin. Malinaw ang sagot ng Ebanghelyo. “Ang nag-aangat sa sarili ay ibababa, at ang nagbababa sa sarili ay iaangat.”

Sino ang dakila? Siyang dinadakila ng Diyos na kanyang pinagwiwikaan: “Amice, ascende superius!” (kaibigan, umakyat ka nang kaunti sa itaas).

Joseph Marello Retreat House
Tagaytay City, August 28, 2007

PAANO, HINDI GAANO! (Ika-21 Linggo Taon K)

Ika-21 Linggo ng Taon (K)
Agosto 26, 2007

Pagninilay sa Ebanghelyo (Lucas 13:22-30)

Bilang isang guro, batid ko na kung minsan, ang tanong ng mga estudyante ay walang kinalaman sa bagay na tunay na mahahalaga. Kung minsan, ang tanong ay lihis sa usapan, lisya, malayo sa tunay na pinapaksa ng leksiyon. Kung minsan din, sa halip na bigyang-pansin ang kabuuan, ay pinapatulan ang mga detalye na hindi naman tunay na makatutulong sa buhay ng tao.

Ito ang isa sa mga lumulitaw na pangaral ng ebanghelyo sa araw na ito. May nagtanong kay Jesus: “Panginoon, kakaunti lamang ba ang maliligtas?” Parang napakahalaga ng tanong na ito. Sa biglang wari, tila ito ay isang tanong na may kinalaman sa pinakamahalagang bagay na dapat bigyang-pansin sa buhay natin – ang paksa tungkol sa kaligtasan.

Nguni’t tingnan natin muli … Ito nga ba ay isang mahalagang katanungan?

Kung susuriin natin ang sagot ni Jesus, tila hindi niya pinansin ang tanong ng taong ito. Sumagot si Jesus, nguni’t hindi niya sinagot ang tanong ng tao. Sumagot siya subali’t ang kanyang tugon ay may kinalaman sa higit na mahalaga. Ang tanong ng tao ay “gaano?” Ang sagot ni Jesus ay may kinalaman sa “paano?”

Mahalaga na tayo ay dapat magtanong nang tama. Ang tanong na tama ay maghahatid sa atin sa sagot na nakatutulong, nakapag-aangat, nakabubuti sa kapakanang pangkalahatan, at sa kapakanan ng ating buong pagkatao.

Sa sandaling ito, ang aking kaisipan ay natutuon sa mga tanong na pinag-aaksayahan ng panahon ng mga politico sa Pilipinas. Muli na namang itinatanong ang tungkol sa pagsisinungaling ng isang namumuno sa bayan. Muli na namang inuungkat ang may kinalaman sa isang serye ng mga tawag sa telepono ng isang politico na tila baga’y iyong “katotohanang” iyon lamang ang higit na mahalaga kaysa sa ibang mga dapat pag-isipan.

Ako ay naniniwala na ang pagsasabi nang tapat ay pagsasama nang maluwat, tulad ng sinabi ko noong isang Linggo. Subali’t sa hanay ng ating pagpapahalaga, sa hanay ng napakaraming bagay na dapat natin pagtulung-tulungan para maka-angat ang ating lipunan sa palasak na kahirapan at kawalan ng ipagtatawid-buhay ng maraming mga Pilipino, mayroong mga suliraning dapat unahin at dapat bigyang-pansin higit sa iba na hindi naman makatutulong sa kapakanang pangkalahatan.

Tanggapin natin ang totoo … sinong politico … sino sa kanilang nanggagalaiti at nagpupuyos ang damdamin at nagmamadali upang pukulin ng bato ang nagkasala ang hindi nabahiran ng kadayaan sa ating maruming politica? Sino sa kanila ang makapagsasabing ang kamay nila at budhi ay malinis at hindi sila kailanman napadala sa isang sistemang bulok at naaagnas?

Ang tanong ng tao kay Jesus ay may koneksyon sa ating usapin sa araw na ito. Hindi natin dapat makalimutan ang gubat dahilan lamang na may nakita tayong ilang puno. Ang gubat ay mas malawak kaysa isang dosenang punong-kahoy. Ang tanong niya ay “gaano karami ba ang maliligtas?”

Hindi pinansin ni Jesus ang kanyang tanong, bagkus sinagot niya ang dapat niyang tunay na katanungan. At ang higit na mahalagang katanungan ay ito: “Paano ba maligtas?” At dito ay sinabi niya ang mahalagang katotohanan: “Magsikap na dumaan sa makipot na pintuan, sapagka’t marami ang magtatangka nguni’t wala silang kakayahan.”

Katotohanan ba kaya ang tunay na pakay ng mga umuusig at nanggugulo na naman sa ating lipunan? Ito ba kayang “katotohanang” ito ang siyang lubhang mahalagang suliranin na bumabagabag sa puso at kaisipan ng balana? Katotohanan kaya o kapakanang pangkalahatan ang dapat nating bigyang pansin sa lahat ng antas ng ating lipunan?

Makatutulong kaya sa atin kung malaman natin, tulad ng sinasabi ng mga Jehova’s Witnesses, na 144,000 lamang ang maliligtas? Magbubunga kaya ito ng pag-asa at pagmamahal sa ating Panginoon at Diyos? Ito ba ang mahalagang tanong o ito ba ay isang tanong na lihis sa tunay na mahalagang bagay?

Ano ba ang mahalagang dapat natin pagtuunan ng atensyon? Sinabi ni Jesus ang mahalaga: “pagsikapang pumasok sa makipot na pinto.”

Ito ang mahalaga, hindi ang katotohanang tayo ay nakisalo at nakihalubilo sa malalaking tao sa handaang en grande sa lipunan. Ang mahalaga ay ang pagiging disipulo, at ang disipulo ay isang taong nag-aaral, nakikinig, sumusunod. Ito ang kahulugan ng “mathetes” sa salitang Griego – na isinalin sa salitang disipulo. Subali’t ang disipulo ay siyang nakikinig, at sapagka’t nakikinig, ay sumusunod. Siya ay may disiplina.

Sa bayan natin sa panahong ito, disiplina ang kailangan, hindi hungkag na katotohanang wala namang idinudulot na kapakanang pangkalahatan para sa balana. Kung malaman kaya natin ang isang bagay na alam na ng lahat – na madadaya silang lahat sa maruming sistema political ng bayan – makapag-aangat kaya ito n gating ekonomiya? Magkapagdudulot kaya ito ng dagdag na respeto ng buong mundo sa atin? Mapapalapit kaya ang bayan sa Diyos, o lalung manghihinawa at mawawalan ng pag-asa?

Tingnan natin ang kabuuan … ang gubat, hindi kaunting maliliit na puno. Pakinggan natin ang tugon ni Jesus sa isang tanong na hungkag at walang katuturan … Hindi gaano, kundi paano. Iyan ang tunay na mahalaga.

Pagpalain nawa tayong lahat ng Poong Maykapal!
Agosto 26, 2007

SABAYANG PAGSASANAY; ISAHANG PANGANGARAL

Ika-21 Linggo ng Karaniwang Panahon – Taon K
Agosto 26, 2007

Mga Pagbasa:  Isaias 66:18-21 / Ebreo 12:5-7, 11-13 / Lucas 13:22-30

Tanging sa Pilipinas lamang maaring mangyari ang tulad na naganap sa isang malaking kulungan sa Cebu kamakailan, isang pangyayaring nagdulot ng tuwa at pagkamangha sa maraming tao sa buong daigdig na nakakita nito sa You Tube. Ang aking binabanggit ay ang isahan at sabayang pagsasayaw na ginawa ng mga preso sa  kulungan na kinuhanan ng videocam at ini-upload sa You Tube. Daan-daang mga preso ang nagsabayang sayaw a la Broadway sa saliw ng isang usung-usong kanta ng isang tanyag na mang-aawit.

Ang naganap ay isang malinaw na halimbawa ng kung ano ang maidudulot ng dalawang bagay: kaisahan at sabayang pagsasanay. Bagama’t ang buhay sa kulungan ay hindi madali, bagama’t ang kanilang buhay ay masasabi nating limitado at ang kilos ng mga preso ay “de cajon,” kung baga, bagaman at sila ay nagmula sa iba-ibang sulok ng Kabisayaan at Mindanao, ang kaisahan ay naganap dahil sa kanilang pinag-isang layunin, at pinag-isang adhikain.

Itong kaisahang ito ang isa sa mga pangunahing paksa natin sa araw na ito.

Sa pangitain ni Isaias, binabanggit ang pagdatal ng maraming tao mula sa iba-ibang sulok ng daigdig, na isinasagisag ng sari-saring wika na iisa ang sinasambit – ang luwalhati ng Diyos (Unang Pagbasa).

Ito rin ang pangitaing tinutukoy ni Lucas … “magdaratingan ang marami mula sa silangan at kanluran, mula hilaga at timog, at makikisalo sa hapag ng kaharian ng Diyos” (Ebanghelyo).

Kaisahan ang nais ng Diyos para sa kanyang bayan. Kaisahan ang kanyang magandang balita sa pamamagitan ni Kristong kanyang Anak. Nguni’t ang naising ito ng Diyos ay may kaakibat na katungkulan. Ano ba ang pananagutang kaakibat nito?

Una sa lahat, dapat nating gunitain na ang pangarap na ito ng Diyos para sa atin ay pinagbayaran Niya nang mahal. Ito ang dinasal natin sa ating mga alay: “Maawaing Ama, ang ganap na sakripisyo ni Jesucristo ang siyang nagpaging-isa sa amin. Pagkalooban Mo ang iyong Iglesia ng kapayapaan at kaisahan. Hinihiling namin ito sa pamamagitan ni Kristong aming Panginoon.”

Ang kaisahan ay hindi isang alpombrang basta na lamang inilalatag. Ito ay pinagsisikapan, pinaghihirapan. Mayroon itong kaakibat na pagsasanay.

Noong 1989, sa una kong pag-akyat sa Mt. Pulag (ang ikalawang pinakamataas na bundok sa Filipinas), mayroon isang kabataang nagpumilit sumama sa amin. Hindi namin siya kakilala, ni hindi namin siya nakasama sa ibang akyat ng bundok, nguni’t naki-usap siyang payagan naming sumama. Kompleto siya sa gamit … galing lahat sa Amerika … mamahalin, magaganda, at di hamak na mas matitibay kaysa sa aming mumurahin at local na gamit. Sa aming pagbaba mula sa tuktok sa pamamagitan ng Kabayan trail, na higit na mahirap at higit na madugo kaysa sa Ambangeg trail, noong kami ay nagdadaan sa bahaging mapanganib, nagsimulang manginig ang aming bisita. Ayaw na niyang tumuloy … hindi siya makatinag … parang napako sa pagkakaupo at pagkakapit sa kaunting batong nakausli sa dahilig. Kompleto man ang gamit at wala namang pagsasanay, siya ay nanatiling paralisado. At kung hindi siya nahimasmasan matapos kong halos ay sigawan ay marahil hindi nakatuloy ang buong grupo at hindi nakauwi.

Pagsasanay … ito ang kaakibat na paksa ng ating mga pagbasa. Walang luwalhati kung walang pighati. Ito ang sinasaad ng pagbasa mula sa liham sa mga Ebreo: “Huwag siphayuin ang disiplinang galing sa Panginoon, o mawalan ng pag-asa kung binibigyang-pasakit niya; sapagka’t ang minamahal niya ay dinidisiplina; pinarurusahan niya ang anak na kanyang kinikilalang anak.”

Malinaw sa karanasan ng mga preso sa Cebu na ang anumang magaling, kapag pinagsikapan ng lahat, ay lalu pang gumagaling, lalu pang gumaganda. Ang masusing pagsasanay, ang sama-samang pagsisikap, ay hindi maaaring hindi magbunga nang sagana at kaaya-aya. Walang matayog na bundok sa isang handang magpunyagi, magsanay, at magdisiplina sa sarili. Ang karanasan nina Leo Oracion at pati ng tatlong babaeng Pinoy na sumuong sa lahat ng uri ng pagsasanay at pagdidisiplina sa sarili ay patunay na kaya ng Pinoy ang anumang paghamon. Ang sabayang sayaw na naging tanyag sa cyberspace ay hindi sana mararating kung hindi sila nagsanay, at nagbuwis ng malaking hirap at pagod upang maisagawa lamang ang ilang minutong kasiyahan para sa marami sa buong daigdig.

Sabayang-sikap at tiyaga ang tinutumbok ng mga pagbasa sa araw na ito. Nguni’t para saan ba tayo dapat magsabayang-sikap? Para saan ba tayo dapat magkaisa at magsanay at magpunyagi? Sinagot ito ng atin mismong sagot matapos ng unang pagbasa: “Humayo sa buong daigdig at ipahayag ang mabuting balita.” (Go out to all the World, and tell the Good News).

Sa larangan ng komersiyo at pangangalakal, ang uso ngayon ay networking, collaboration, pakikipag-ugnayan, at pagtutulungan. Walang mararating ang mga Lone Ranger, mga taong hindi marunong makipag-ugnayan sa ibang tao. Sa mundong ito na nababalot ng pagkamakasarili at pagkakanya-kanya, sabayang-sikap ang lubhang kailangan nating lahat. Kung nagawa ito ng mga preso sa Cebu sa sabayang sayaw at indayog sa saliw ng iisang musika, kaya natin ito sa ibang antas ng ating buhay, lalu na sa larangan ng isahang pangangaral: “Humayo [tayo] sa buong daigdig at ipahayag ang Mabuting Balita.”

Fr Chito Dimaranan, SDB
Taguig City, Quinquenial Priests’ Renewal and Updating Seminar

MAGTAPATAN TAYO! (Ika-20 Linggo ng Taon K)

Ika-20 Linggo ng Karaniwang Panahon – Taon K
Agosto 19, 2007

Mga Pagbasa: Jeremias 38:4-6; Hebreo 12:1-4; Lucas 12:49-53

Puno ng malalim na kahulugan ang mga pagbasa natin ngayon, lalu na ang ebanghelyo. Kung bibigyang buod natin, may kinalaman ang lahat sa pagiging matatag, sa pagiging matiisin, matibay, at matapang sa pagharap sa anumang uri ng suliranin. Sa biglang wari, mistulang masungit at marahas ang pananalita ng Panginoon. “Naparito ako upang pagliyabin ang daigdig, at sana nga ay naglalagablab na!”

Ang salita ng Panginoon ay tila nagpupuyos, nagdadaig, nagliliyab. Mainit ang dating … nakadadarang, tila nakapapaso. Tahasan … tuwiran … walang pasikot-sikot … walang paligoy-ligoy.

Hindi politiko ang Panginoong Jesucristo. Hindi siya bulaan. Hindi siya isang taong ang dila ay sanga-sanga, tulad ng mga politikong ang sinasabi ay hindi mo lubos mapagwari kung ano ang tunay na ibig sabihin at tunay nilang layunin. Deretso ang kaniyang tingin. Deretso rin ang kaniyang turing. At ang kaniyang mithiin para sa atin ay siya ring alay niyang tuntunin. “Akala ba ninyo ay naparito ako upang maghatid ng kapayapaan sa lupa?”

Ano nga ba ang tahasang-tiyak na tinutumbok ng Panginoon? Ano nga ba ang binibigyang-diin niya sa mga pananalitang ito na tigib ng talinghaga?

Una sa lahat, ang kinapapalooban ng ebanghelyo ay kung ano ang binabanggit ng una at ikalawang pagbasa.  Sa aklat ni propeta Jeremias, natunghayan natin kung ano ang sinapit ng taong sinugo ng Diyos. Ang kaniyang pagtalima sa paanyaya ng Diyos na mangaral ay nauwi sa dakilang paghihirap. Tinuligsa siya at inusig hanggang sa halos ay mamatay sa gutom sa balon.

Magtapatan tayo … ito ang tila baga’y sinasaad sa unang pagbasa … ang pagsunod sa Panginoon ay hindi biro … hindi isang laro na ang dulot ay kaaya-ayang buhay na nahihilata sa kasaganaan at kaluwagan.

Sa ikalawang pagbasa naman, lalu pang idiniin ng sulat sa mga Hebreo na ang pagsunod kay Kristo ay isang pagpupunyagi at patuloy na pagtakbo hanggang makamit ang premyo. Ito, aniya, ay tila isang timpalak na may kinalaman sa pagiging matatag, mapunyagi, maporsigue … hanggang sa tagumpay kasama si Kristo.

Magtapatan tayo … ang daan patungo sa kabanalan ay hindi nalalatagan ng alpombrang malambot. Ang daan ng kabanalan ay makipot at masikip, at hindi kasya rito ang mga Lamborghini, Ferrari, Porsche at iba pang magagarang sasakyang pilit na ipinupuslit ng mga tampalasang kakutsaba ng mga tao sa gobyerno ng Pilipinas.
Ito ang kinapapalooban ng ebanghelyo na tila ang pananalita ay mabagsik at masungit. Subali’t ito ang dapat nating unawaing mabuti. Ang pagsasabi nang matapat, ay pagsasama nang maluwat.

Nararapat natin marahil unawain ang mga salitang ito sa liwanag ng salitang kanto boy: “magtapatan tayo!”

Magtapatan tayo … ang apoy ay nakadadarang, nakapapaso … hindi tayo isinusugo ni Kristo upang manatiling malamig na parang bangkay. Ang kristiyano na tumanggap ng turing na kristiyano ay dapat makadarang, makaimpluwensiya ng kultura ng lipunan. Ang hindi nakadadarang ay nanlalamig, nanghihinawa, at nagpapadala sa agos ng lipunan.

Magtapatan tayo … ang apoy ay nakapagdadalisay. Ang ginto ay hindi magiging dalisay kung hindi ito idadaan sa apoy na lantayan. Lantay na ginto ang bunga ng init na nakapagdadalisay. Hindi kailanman dadalisay ang ating bayang Pilipino kung ang ating mga dila ay sanga-sanga tulad ng mga bulaang mga politiko at kanilang mga kampon sa larangan ng komersiyo.

Magtapatan tayo … ang isang pamilyang ang mga kasapi ay panay matatamis na pananalita lamang ang puhunan at hindi naninindigan sa wasto at tama ay hindi lalago, hindi uunlad, hindi aangat. Maiiwan sila sa antas ng bolahan, panlilinlang, at pagbabalatkayo. Hindi makalalayo ang panay lamang ang ngiti at kindat sa buhay. Kung ang mali at taliwas at tiwali ay kikindatan at ngingitian lamang natin, hindi uusad ang ating mithiin … hindi aangat ang ating lipunan. Kung ang isang magulang, sa ngalan ng kabaitan at pagbibigay-layaw sa anak, ay magbubulag-bulagan, kahit na ang ginagawa ng anak ay hindi ayon sa kagustuhan ng Diyos, ang kanyang kilos ay walang init, walang hatid na pandadarang, ngunit wala ring buhay … malamig pa sa bangkay!

Nagpupuyos ang aking damdamin sa dami ng katiwalian sa ating bayan. Nag-iinit kung minsan ang aking kalooban. Ang pag-iinit na ito ay hindi lamang galit na walang patutunguhan. Ito ay apoy na mapagdalisay, init na nandadarang, init na nagtutulak sa ating lahat upang gumawa nang kung ano ang ating kayang gawin.

Magtapatan tayo … nang tayo ay kumpilan, dinarang tayo ng mga kaloob ng Espiritu Santo … Nasaan na ang apoy na ito? Nasaan na ang init ng iyong pagpupunyagi? Saan na natin ikinubli ang apoy na dapat sana ay nagliliyab at naglalagablab na sa ating lipunan?

Magtapatan tayo … ang nagsasabi nang matapat ay nagsasama nang maluwat.

Angels’ Hills Retreat House
Tagaytay City
Retreat for Guest Priests of Cubao Diocese

Isang madaig at marubdob na pagbati sa kapwa ko paring naging Kalakbay ko at Katoto sa kanilang Banal na Pagsasanay ngayong Agosto 13-17, 2007

KUNG ANONG MITHIIN, SIYANG TUNTUNIN

Ika-19 na Linggo – Taon K

Agosto 12, 2007

 Mga Pagbasa: Karunungan 18:6-9 / Heb 11:1-2, 8-19 / Lucas 12:32-48

        Linaw ng paningin ang paksa natin noong nakaraang Linggo. Kung ano ang tingin, siyang turing. Kung pinahahalagahan natin ang mga bagay na di nagtatagal at kagya’t naglalaho, ito ay isang halimbawa ng binabanggit ni Kohelet: “Walang kabuluhan … walang kakabu-kabuluhan!” Hindi yaman, at lalong hindi ang kasakiman, ang dapat na ituring na hantungan ng buhay ng mga taga-sunod ni Kristo.

         Ang mga pagbasa natin ngayong araw na ito ay tila karugtong ng paksang ito noong isang Linggo. Kung noong nakaraang Linggo ay pinaalalahanan tayo na ang pinakamahalaga ay di yamang materyal, o anu mang bagay na makamundo, sa araw na ito, tinutuunan ng mga pagbasa kung ano ang dapat ituring na hantungan at hangganan ng buong buhay ng tao.

        Ano nga ba ang siyang dapat pagtuunan ng pansin ng tao nang higit sa lahat? Ano nga ba ang siyang dapat at wastong mithiin ng bawa’t nilalang sa mundong ito?

        Ang aklat ng Karunungan ay tumutugon sa ating katanungan. Walang iba kundi ang Diyos ang maituturing na nasa likod ng lahat ng kababalaghang naganap sa pagtawid ng mga Israelita sa dagat, habang tinutugis ng mga Egipcio (Unang Pagbasa). Wala ring iba maliban sa Diyos ang siyang sinunod ni Abraham, at siyang naging tampulan ng kanyang dakilang pananampalataya, magpasahanggang ialay niya ang tangi niyang anak na si Isaac (Ikalawang Pagbasa).

        Maliwanag na hindi lamang linaw ng paningin ang pinag-uusapan dito. Maliwanag na hindi lamang mithiin ang pinapaksa natin ngayon.

        Ito ang binigyang-liwanag ng ebanghelyo ayon kay Lucas. Hindi sapat aniya ang hindi mabulagan ng bagay na makamundo. Hindi sapat na hindi mabulagan ng pag-aasam ng yaman. May higit pang dapat tayong pagtuunan ng pansin. Hindi maaaring ang tao ay manatili sa ilalim ng balag ng alanganin. Kung hindi makamundong bagay ang mithiin natin, dapat ay mayroon tayong higit sa lahat ay pinahahalagahan. Ang tao ay nilikha ng Diyos na dapat mayroong pinanghahawakang pagpapahalaga.

         Ito ang paanyaya sa atin ng ebanghelyo ni Lucas. Ang linaw ng mata ay dapat matuon sa malinaw ring mithiin. At ang mithiing ito, na higit sa lahat ng makamundong mithiin, ay walang iba kundi ang parehong Diyos ni Abraham, ni Isaac, at ni Jacob. Siya ang Diyos ng pangako at pagtupad ng pangako.

        Kung minsan, mahirap mag-anyaya ng tao kung hindi niya alam ang kaniyang gusto. Hindi sapat na tanungin ang isang tao kung ano ang ayaw niyang pagkain. Matapos mong matanong siya kung ano ang ayaw, darating ang punto na dapat mo siyang tanungin kung ano ang gusto niya. Mahirap umorder sa restoran ng menu na ang pangalan ay “kahit ano.”

         Noong isang Linggo, tiniyak natin na hindi yaman at pagkakamal ng salapi ang ating hantungan. Ngunit tiniyak din natin na hindi kasalatan at paghihikahos ang gusto ng Diyos para sa atin. Bagama’t dineklara ni Kristong “mapalad” ang mga dukha, hindi niya sinasabing ang pagiging dukha ang siyang dapat na maging mithiin ng lahat ng tao. Hindi “kahit ano” ang paanyaya at kalooban ng Diyos para sa kanyang bayan.

         Kung hindi “kahit ano” o “maski ano,” ano bang mithiin ang dapat mayroon ang tao? Tama lang bang paningin at wastong pagturing? Tama lang bang pagkilatis at wastong hangarin?

         Hindi. Hindi lamang ang mga iyon. Ang hangarin na bunga ng wastong pagkilatis ay dapat na hindi manatiling mithiin. Ang paalaala ni Kristo ay malinaw: “Manatiling gising at handa. Sapagka’t hindi ninyo alam ang araw kung kailan darating ang Panginoon” (Bersikulo ng Aleluya). Ang siyang dapat mithiin ay walang iba kundi ang Panginoon mismo … hindi yaman, hindi kasalatan, bagkus ang Diyos na higit sa lahat.

         Subali’t ang hangaring ito ay may kaakibat na tungkulin. Una, “magpaanyo kayo ng lukbutang hindi nananakaw o nasisira, isang yamang makalangit, sapagka’t kung saan naroon ang yaman ay nanduon rin ang inyong puso.” Ikalawa, “maging tulad ng mga utusang naghihintay sa pagbabalik ng kanilang amo mula sa kasalan na handang magbukas ng pinto sa oras ng pagkatok. Mapalad ang mga utusang matatagpuang nagbabantay sa pagbabalik ng amo.”

         Ang mithiin natin ay walang iba kundi ang Diyos. Siya ang tampulan ng lahat nating hangarin. Siyang ating mithiin ay siya ring ating tuntunin. “Mapalad ang utusang madadatnang gumagawa ng kanyang tungkulin.” Hindi sapat ang mangarap. Ito ay dapat lakipan ng pagsisikap. Kung anong mithiin, siya ring tuntunin.

Fr. Chito Dimaranan, SDB

Sacred Heart Novitiate

Lawaan, Talisay City, Cebu

Philippines