BANAT SA PAGHIHIRAP; UNAT SA PAG-ASA

Dakilang Kapistahan ni Maria, Ina ng Diyos
Enero 1, 2009

Mga Pagbasa: Bilang 6:22-27 / Gal 4:4-7 / Lucas 2:16-21

Magandang tingnan ang mga Belen sa panahon ng Kapaskuhan; kumukuti-kutitap, bumubusi-busilak … ang mumunting mga ilawan ay nakabibighani, nakaaakit, nakatatawag-pansin. Pati mga pastol ay kay sarap amuy-amuyin, ang mga munting tupa ay kay sarap pisil-pisilin. Ang lahat ay pinilakan o ginintuan at nababalot ng kagalakan.

Pero ganito nga ba ang nangyari sa unang Pasko? Tingnan natin muli … Hindi biro ang pinagdaanan ng mahal na Birhen sa pagsilang kay Jesus. Una sa lahat, pinagdudahan siya ng marami. Alam ng lahat na ang isang dalagang hindi pa nakakasal o nakakasama ng kanyang kasintahan ay hindi dapat magdalang-tao. Hindi lamang na siya ay nagdusa. Pati si Jose, na isang marangal na tao, ay nagdaan sa pagdurusa.

Nguni’t ang telenobelang ito ay hindi lamang natapos sa ganuong pagdurusa. Mayroon pang higit na paghihirap na pinagdaanan ang banal na mag-anak. Kasisilang pa lamang ng sanggol ay kinailangan nilang magbalot at maglakbay sa malayo. Sa balita ng anghel ay nagkawindang-windang kumbaga, ang buhay ni Maria – at ni Jose! Ni hindi pa nakabubutaw sa pagsuso ang bata, ay napatapon sila sa Egipto, upang umiwas sa isang hibang na hari na pumatol sa isang sanggol, at nagpakanang patayin ang mga walang kamuang-muang na mga batang paslit.

Malayo sa bumubusi-busilak at kumukuti-kutitap na mga Belen ang naging buhay ni Jesus, Maria, at Jose.

Tulad ng buhay natin, gaya nga ng malimit natin sabihin, “hindi araw-araw ay pasko.” Hindi lahat ay maganda ang takbo. Sa dami ng mga problema, maraming kabataan ang hindi na malaman kung paano haharapin ang mga pagsubok. Dumadami ngayon ang mga sumusuko sa problema, nagpapadala … Ang ilan, hindi lingid sa ating lahat, ay nagpapatiwakal, pati mga artista at mga anak ng mayayaman. Kundi man madaliang pagkitil sa sarili, ay maraming mga paraang pareho rin ang tinutumbok – mas matagal nga lamang – tulad ng droga, alak, at iba pang nakapipinsalang bisyo.

Si Maria ngayon ang pangunahing personahe na itinatanghal ng pagdiriwang natin. Ang titolo na kasukdulan ng kanyang kadakilaan ang siya natin ngayong tinitingala at ipinagmamakapuri – Maria, Ina ng Diyos! At bakit hindi? Si Kristo ay hindi puedeng hatiin, hindi puedeng partihin at isa-isang tabi ang katotohanang siya ay Diyos at tao. Ang kanyang pagka-Diyos at tao ay napapaloob sa iisang persona – ang persona ng Anak ng Diyos. Iisang persona, hindi dalawa, ang isinilang ni Mariang Birhen. At ang isinilang niya ay walang iba kundi si Kristong Diyos at tao. Siya samakatuwid ay Ina ni Kristong Diyos at tao. Si Maria ay Ina ng Diyos!

Pero ang mga titolong ito at marami pang iba ay walang saysay at katuturan kung walang angking kadakilaan ang Mahal na Birhen. Ang kanyang kadakilaan ay parehong kaloob at pinagsikapan ng pinagkalooban. Kinasihan si Maria ng Diyos. Maliwanag ito sa ebanghelyo. Pinagpala siya sa babaeng lahat, unang-una sapagka’t ginusto ito at binalak ng Diyos. Pero walang pinagpala lamang ang nagiging dakila kung hindi siya makikipagtulungan at tutugon sa biyaya.

Kay daming mga mayayamang isinilang nang may pilak sa bunganga, ika nga. Kay raming mga anak ng mga taong tanyag at dakila sa lipunan. Pero hangga’t hindi sila gagawa nang ganang para sa kanila, hangga’t hindi sila magsisikap nang pang kanila, ay hindi kailanman sila dadakilain ng tao. Si Maria ay dakila sapagka’t siya ay dinakila ng Diyos; pero hindi siya magiging tunay na dakila kung hindi siya gumanap at gumawa ayon sa kanyang itinalagang kadakilaan. Kahit ang mga paham tulad ni Einstein, ni Helen Keller, ni Alva-Edison, at marami pang iba, ay hindi magiging tunay na dakila kung hindi sila nagdaan sa hulmahan ng kahirapan at pagpupunyagi.

At dito nasasalalay ang kadakilaang wagas ni Maria, Ina ng Diyos. Dakila siya pagka’t dinakila siya ng Diyos. Dakila siya, bukod sa rito, sapagka’t nakipagtulungan siya sa panawagan ng Diyos na bigyang-buhay at kaganapan ang punla ng kadakilaang ipinagkaloob sa kanya.

Hindi nabigo ang Diyos. Hindi niya siniphayo ang paanyaya ng Diyos. Tulad ng gintong idinadaan sa lantayan upang maalis ang mga dumi, si Maria ay nagdaan sa lantayan ng paghihirap. Kung minsan, para ang isang bagay ay maunat, kailangan itong mabanat muna. Si Maria ay naging banat sa paghihirap. Nagdusa siya nang katakot-takot sa pagluluwal at pagpapalaki ng sanggol na si Jesus. Ngunit ang lahat ng ito ay nagbunga nang masagana para sa Kanya at para sa atin lahat – naging unat, naging tuwid, at naging pantay ang daraanan natin tungo sa kadakilaan at kabanalan.

Binat tayo at banat sa maraming pagsubok. Pero hindi sapat ito. Tinatawagan tayo upang tulad ni Maria ay matuto tayong magbanat pa … matutong umungos pa nang kaunti … matutong umangat pa nang higit at tumingala sa isang pangakong naging katuparan sa katauhan ni Jesucristong kanyang Anak. Banat sa paghihirap, ngunit dahil kay Kristong Panginoon, ang makataong larawan ng Diyos, ay naging unat na unat sa pag-asa!

KAPUSO O KAPAMILYA? ALIN KA BA SA DALAWANG ITO?

Kapistahan ng Banal na Pamilya
Disyembre 28, 2008

Mga Pagbasa: Sirac 3:2-6, 12-14 / Col 3:12-21 / Lk 2:22-40

Malaking usapin ito na puedeng pagsimulan ng isang malaking away. Sa cyber space, kung titingnan natin ang mga blogs at mga komento sa mga blogs, mayroong isang maigting at tunay na iringan sa pagitan ng mga kapuso at mga kapamilya. Pati ang pagkamatay ni Marky Cielo kamakailan ay ginamit ng ilang mga panatikong tagasunod ng dalawang network upang magpalitan ng mga maaanghang na mga salita.

Tutumbukin ko na agad … Ang sabi ng pistang ito ngayon ay simple lang. Kapuso tayong lahat, at kapamilya rin tayong lahat. Hayaan ninyong ipaliwanag ko …

Ang Simbahan ( Santa Iglesia Katolika) ay isang guro at isang ina. Bilang guro, nag-aalay siya ng mga pangaral segun sa pangangailangan ng tao sa panahong kasalukuyan. Bilang Ina, siya ay naggagabay sa pamamagitan ng pagkakaloob ng mga modelo o huwaran na maari natin tularan sa paglalakbay natin sa landas ng buhay at pananampalataya.

Magmula noong taong 1921, ang kapistahan ng Banal na Pamilya ay itinatag ng Simbahan. Bakit ba? Una, huwaran nga ba ang pamilya ni Jesus, Maria at Jose? Ikalawa, ano ba ang problema at kailangan natin ng isang huwaran o tularan?

Sa unang tanong, medyo mahirap ito sagutin. Una sa lahat, iisa ang anak ng pamilyang ito. Sa mga sumusunod at pumapanig sa family planning, ang pamilya ni Jesus, Maria, at Jose ang kanilang patunay na dapat ngang panatiliing maliliit ang mga pamilya. Ikalawa, ang sanggol na nabanggit sa ebanghelyo ay isinilang sa pagkadalaga, at lahat ng uri ng suliranin ang sumalubong sa kanyang pagsilang. Nandiyan ang wala silang matuluyang bahay. Isinilang siya sa isang sabsaban. Alam nyo ba kung ano ibig sabihin nito? Katabi ng bata sa simula pa ang lahat ng uri ng virus, kasama siguro ang Ebola Reston strain, na kamakailan ay nakagimbal sa marami, na hindi pala naman nakasasama sa tao. Nandiyan rin ang mainggitin at selosong haring Herodes, na ang tanging alam labanan ay mga batang walang kaya. Dahil sa sanggol na isinilang sa Belen, maraming mga inosenteng bata ang nadamay sa kanyang pagdating. Ipinapatay sila ni Herodes.

Ang ikalawang tanong ay higit na madaling sagutin. May problema ba talaga ang mga pamilya ngayon? Hindi na tayo kailangan pa mag-debate hinggil dito. Malaki ang suliraning hinaharap ng mga pamilya sa ating bayan at sa buong daigdig. Kailangan natin ng huwaran o modelo na magagamit natin bilang tularan sa ating pakikibaka sa masalimuot nating buhay.

Una, wala na yatang pamilya sa Pilipinas na buo o laging buo sa anumang sandali. Pagdating ng kolehiyo, ang mga bata ay nagsisipagpuntahan sa mga siyudad upang mag-aral. Ang higit na marami na hindi makapag-aral dahil sa kasalatan, ay nakikipagsapalaran sa mga siyudad, sa mga sentrong matatao, tulad ng Maynila at lahat na yata ng mga lungsod sa Pilipinas. Patuloy na dumadami ang tinatawag natin na “internal” o “external” migration. Kung hindi papunta sa labas ng bansa, ang karamihan ay patuloy na nagsisiksikan kung saan inaakala nilang mayroong pagkakataon upang kumita, umangat, o maka-alwan sa buhay. Dahil dito, hindi na uso ang nagsisimba ng sabay-sabay bilang pamilya. Ang mga kabataan ay nagsisimba sa hapon, sa gabi, o sa mga misa sa “malls.”

Ikalawa, ang maraming pamilya ay watak-watak dahilan sa iba-ibang dahilan. Nandiyan ang trabaho. Ang mga call center agents ay iba ang oras. Ang mga nasa opisina ay iba rin. Dahil sa trapiko at iba pang dahilan, ang pagkain nang sama-sama ay hindi na nagagawa ng karamihan. Kanya-kanyang painit ng pagkain. Kanya-kanyang lagay ng mainit na tubig sa instant noodles, at kanya-kanyang programa sa TV o gamit ng personal computer (para sa mga mapera).

Sa magkabilang panig, ang nakikita natin ay parehong problema. Ito ang kinapapalooban ng kapistahan natin.

Subali’t ang pagiging modelo ay hindi nasasalalay sa kung ano ang kalalagayan ng panahon ngayon o anumang kakulangan sa buhay ni Jesus, Maria, at Jose bilang isang pamilya. Ang pagiging modelo nila ay nakasalalay sa kung anong mga pagpapahalaga ang malinaw nilang kinakatawan at isinabuhay sa maikli nilang pagsasama sa daigdig.

Ano ba ang mga pagpapahalagang ito?

Dapat tayong bumaling muli sa mga pagbasa. Una sa lahat, ayon sa aklat ni Sirac (Ecclesiastico), ang pangunahing pagpapahalaga na may kinalaman sa kagustuhan at balak ng Diyos ay ang paggalang sa magulang. Ito ay pagpapahalagang walang kinalaman sa kung tayo man ay sabay-sabay kumakain, o kung tayo man ay natutulog at nakatira sa ilalim ng iisang bubong. Ang paggalang sa nakatatanda ay hindi naglalaho kahit ang tatay o nanay ay nasa Dubai, nasa Roma, o nasa Singapore.

Ikalawa, ang mga pagpapahalagang ito ay inilista ni San Pablo sa sulat niya sa mga Koloses. Ang mahabang listahan ng mga kabutihang-asal ay pinuputungan ng kataas-taasang kabutihang-asal na tinatawag nating pag-ibig. Ang pag-ibig na ito ay ipinakikita sa pamamagitan ng pagkamaawain, kababaang-loob, at kakayahan para magpatawad sa kapwa o kapamilyang nagkakamali.

Ang dalawang uri ng pagpapahalaga at kabutihang-asal na mga nabanggit sa unang dalawang pagbasa ay puede nating bigyang lagom sa pagsasabing lahat ng ito ay may kinalaman sa pagiging isang “kapuso.” Tayo ay tinatawagan ng simbahan upang maging tulad ng banal na pamilya, na sa kabila ng lahat ng uri ng balakid, kasama na si Herodes na ubod inggitero, ay nanatiling tapat sa panawagan sa kanila ng Diyos. Nanatili silang magkasama, sa pag-iwas sa kanyang mga galamay, at sa pagtakas patungong Egipto.

Nguni’t hindi lamang ito. Ayon sa kanilang batas, mayroon silang dapat gawin bilang Judio. Matapos ang panahong nakalaan para sa paglilinis ng Ina, nagtungo sila sa Jerusalem upang ialay sa templo ang kanilang bagong silang. Mahirap man at salat sa karangyaaan, ay itinawid ng mag-asawang Jose at Maria ang anak upang makapag-alay ng dalawang bato-bato na alay ng pinaka-mahirap na pamilya sa templo. Dito ang banal na pamilya ay nakatagpo ng mga taong may kinalaman at may malasakit sa pagsilang ng sanggol. Isa na rito si Simeon na sa kanyang katandaan, ay nag-agguanta at nagtiis maghintay sa templo hangga’t masumpungan niya ang pinakahihintay ng buong angkan ni David. Naging kapamilya si Simeon at marami pang iba na naghihintay rin sa Mananakop. Hindi lamang siya nakilahok at nakisama sa batang pamilya. Inangkin niya at inampon ang pamilyang ito at nang mapagtanto niyang ang sanggol na iniaalay sa templo ay siyang kanilang pinakahihintay, ay napabulalas si Simeon sa isang taimtim na panalangin ng papuri at pamamaalam.

Ito ang liksiyon para sa atin ng pistang ito: ang pagiging kapuso at kapamilya. Sa panahon natin, palasak ang pagkakanya-kanya. Lahat na lamang ay ginagamit na tuntungan upang magka-iba-iba at magkaroon ng pagtatangi-tangi sa lipunan. Noong simbang gabi sa ibang lugar, ang mga kabataang walang magawa ay nagbalak mag-rambulan sa palibot ng simbahan, kundi man textingan, bondingan, at ligawan. Noong araw, nag-aaway at nag-iirapan ang mga Noranians at Vilmanians, o Susanians at Amalians. Ngayon, ang magkasangga ay ang kumakatig o kumakapit sa ABS-CBN o GMA networks, o sa Green Archers o sa Atenistas, o iba pang mga pangkat-pangkat. Tila baga nasa dugo ng Pinoy ang pamumulitika. Noong panahon ng Hapon ay mayroong mga rebolusyonaryo at mga makapili – mga taong parang hunyango na hindi mo alam kung kanino talaga ang katapatan.

Ang kapistahan ng Banal na Pamilya ay kapistahan ng kaisahan, pagmamahalan, katapatan sa isa’t isa at marami pang mga pagpapahalagang Kristiyano na isinabuhay at ipinamalas ng mag-anak na si Jesus, Maria, at Jose. Buod ng lahat ng ito? Maging kapuso at kapamilya. Hindi ito tulad ng kwarta o kahon noong araw. Kailangan natin ang pareho. Kailangan natin ang lahat – ang papuri ni Simeon at ang pasaring ng matanda: “Ang batang ito ay nakalaan para sa pagbagsak at pagsulong ng marami sa Israel … magiging isang tanda na pagsasalungatan … at pati ang puso mo ay yuyurakan ng isang sibat …” Kapuso at kapamilya … luwalhati at luha … kapaitan at katamisan … pagsilang at kamatayan … pagkamatay at muling pagkabuhay … Ang lahat ay nakatuon sa kabuuan at kaganapan ng kaligtasan.

DALAWANG PAGSILANG; DALAWANG PAGSULONG!

Pasko ng Pagsilang
Diciembre 25, 2008

Halaw sa Juan 1:1-18 (Misa sa Araw ng Pasko)

Apat ang iba-ibang Misa na nakatakda sa Pasko: bisperas, sa hating-gabi, madaling araw, at sa mismong araw. Ang pagninilay na ito ay halaw sa ebanghelyo na nakatakda para sa Misa sa araw.

Iba-iba ang tono, ang emosyong pinupukaw, at ang temang pinapaksa ng mga pagbasa sa apat na Misang nabanggit. Kagabi, ang pokus ay may kinalaman sa kung ano ang naganap at kung paano. Sa araw, ang pokus ay kung ano ang kahulugan ng mga naganap. Ito, kumbaga, ay pumapailanlang. Kung paanong ang mga anghel kagagi ay nagsipagbabaan upang ihatid ang magandang balita sa mga pastol, tayo naman ngayon ang pumapailanlang, upang maunawaan ang kahulugan ng mga nangyari.

Sa unang pagbasa sa Misa sa bisperas, binanggit muli ang saling-lahi ni Kristo, tatlong sapin ng tig-lalabing-apat na lahi. Noong Simbang Gabi ay itinulad natin ito sa sapin-sapin – patong-patong, dugtong-dugtong, kabit-kabit na salin-lahing may kinalaman sa katotohanang ang angkan ni Jesus ay isang walang patid na kasaysayan ng katapatan ng Diyos na hindi natigil, hindi nalagot, hindi nagkaroon ng patlang sa mula’t mula pa.

Ito ang liksiyon na malinaw sa kasaysayan.

Sa ebanghelyo ni Juan, ang tinutumbok ng kasaysayan ay siya namang binibigyang-diin sa teolohiya ng ebanghelista. Hindi lamang ito kasaysayan. Ito ay malalim na katotohanan. Ginamit ni Juan ang salitang “verbo” na ang ibig sabihin, mismo, ay “salita” – kataga ng Diyos. Ang salitang ito, ani Juan, ay kapiling na ng Diyos sa mula’t mula pa. Ang salitang ito – ang Verbo – ay mula sa Diyos, at Diyos na mismo noong pang una. Galing sa kaibuturan ng pagka-Diyos ng Salitang ito, ang Verbo.

Ang Pasko ng Pagsilang, ayon sa pangaral ni Juan, ay ang hiwaga ng pagkakatawang-tao ng Verbo – ang malalim na kahulugan ng pagsilang ni Kristo sa pakikipagtulungan ng Mahal na Birhen.

Sa ibang salitang mas maiiintindihan natin, ang Pasko ay hindi lamang isang sabsaban. Hindi lamang ito may kinalaman sa talang maliwanag. Hindi lamang ito isang pangyayaring nakapagpapataba ng puso sa galak, dahil sa mga palamuti at gayak na mararangya at naiiba. Mababaw lamang ang mga ito.

Paanyaya ni Juan na umangat tayo ng kaunti. Mungkahi niya at aral na tayo ay lumalim pa ng kaunti at akyatin ang matayog na elemento ng pananampalatayang Kristiano, hinggil sa Mananakop.

Sa araw ng Pasko, walang duda na ang mga bata ang pinakamasaya sa buong mundo. Punong-puno ang mga lansangan at mga malls. Parang ang lahat ng lugar ay ginawa para sa mga bata ngayon. Walang higit pang tatama sa ganitong saloobin. Araw ngayon ng mga sanggol at mga musmos, ang araw ng pagsilang ng sanggol na si Jesus.

Ang lahat ng ito ay nagtuturo sa dalawang pagsilang ng Mananakop. Ang una at, ang madaling makita ay ang naganap sa kasaysayan. Ito ang pagmumula ni Jesus sa sinapupunan ni Maria. Ito ang Paskong nababalot ng ginto at pilak, ng palamuti at gayak. Ito ang Paskong puto bumbong, keso, at hamon (para sa mga madatung!)

Subali’t mayroong ikalawa at higit na mahalagang pagsilang – ang pagmumula ng Mananakop sa sinapupunan ng Diyos sa mula’t mula pa. Ito ang pasko ng panalangin, pagbabago, kabaang-loob at Paskong hindi nababalot ng mansanas, ubas, gatas at pulut-pukyutan. Ito ang Pasko na nag-aanyaya sa atin upang umangat, tumaas, at pumailanlang sa kabanalan at wastong kaunawaan.

Maraming isinisilang na salita ngayon. Dati-rati, ang mga nagsasama ng walang kasal ay tinaguriang “living-in-sin.” Ngayon, tinanggal na ang “sin” at ang natira ay “live-in” na lamang. Noong araw, ang anak sa labas ay tinawag na “illegitimate child.” Ngayon, ay “love child” na lamang. Mga salitang bagong silang nguni’t matandang katotohanan! Dati ang kumuha ng pera na hindi atin ay tinaguriang pagnanakaw. Ngayon, hindi pagnanakaw ang tawag ni Bolante at ang mga kampon ng sinungaling na kumita ng milyong-milyon sa abonong nagpayabong hindi sa halaman kundi sa kinamal nilang nakaw na yaman … “I admit that I downloaded that amount.” Hindi nagnakaw … nag-download lamang siya.

Maraming salita ang bagong silang sa panahon at kultura natin. Ang salitang “kalakaran” ni Lozada ay isang halimbawang mataginting. Hindi dapat tawaging korupsyon ang mga bagay-bagay … iyan ang kalakaran … at ang kalakarang nabanggit ay hindi lamang sampung porsiyento, kundi mataas pa sa apatnapung porsiyento!

Maraming salita ang ipinanganganak sa piling natin. Mga palsong pangako ng mga palsong propeta … Isang halimbawa rin dito ang mga salita ng isang kagalang-galang na Senador na nagsisimula sa “P” at “I.” Uso ngayon ang murahan at sapatusan … Tunay na naglipana ang mga iresponsableng mga salita ng mga tampalasang naglilingkod (daw) sa publiko, nguni’t ang pakay ay ang mahigit na 39 na deposito sa iba-ibang bangko.

Pasko ngayon… masaya ang lahat. Nguni’t dapat tiyakin na ang kasiyahan natin ay hindi mababaw, sing babaw ng ating “merry Christmas” na galing sa ilong. Hindi ubas at mansanas, hamon, keso, at gatas ang tanging laman ng isip natin. Ito ay mababaw na elemento ng Paskong pambata. Tiyakin natin, tulad ng tinitiyak ni Juan Ebanghelista na ang pagsilang na ginugunita natin ay ang pagsilang ng Verbo. Ayon kay Juan, ang Verbo ay nagkatawang-tao … at nakipamayan sa atin. Matayog, nguni’t bumaba. Mataas nguni’t nagpakumbaba. Mula sa langit subali’t pumaimbulog sa lupa. Iisa ang layunin Niya ayon kay San Agustin … naging tao Siya tulad natin upang ang tao ay maging Diyos na tulad Niya.

Dalawang pagsilang ang ating ipinagdiriwang. Dalawang pagsulong – sa makamundong kaligayahan at sa makalangit na kagalakan, ang ating isinasakatuparan!

Gloria in excelsis Deo!

SI DAVID, SI ZACARIAS, AT ANG KABAN: FEELING GUAPO O EXTREME MAKE-OVER?

Ika-9 na Araw ng Simbang Gabi
Diciembre 24, 2008

Mga Pagbasa: 2 Samuel 7:1-5, 8-12, 14,16 / Lk 1:67-79

Muli tayong pinag-iisip ng unang pagbasa sa magandang balakin ni David. Na-konsiyensia kumbaga siya, na nakatira sa isang magarang palasyo at ang kaban ng tipan, tulad ng sinabi natin noong isang araw, ay nasa isang tolda lamang. Tinamaan ng malaking kabaitan si David at nagbalak gawan ng isang magarang bahay ang kaban ng tipan.

Pero, ito nga kaya ang tunay na nangyari?

Nagbalak si David gumawa ng isang bahay. Subali’t hindi bahay ang gusto ng Diyos, kundi buhay. Bagama’t nasagot na Niya ng “oo” si David, pagkagabihan, ay isinugo si Natan upang bawiin ang Kanyang sinabi. Sa halip na bahay ay tinunton ni Natan para kay David ang kanyang buhay. Sinaliksik … Isinalaysay … Ipinagunita … Ipinaalaala … Pero, teka lang … buhay nga ba ni David ang pinagmulan ng lahat? Sino nga ba ang bida rito? Si David nga ba na sa panahong yaon ay nahihilata na sa isang marangya at maalwang bahay?

Tingnan natin ang salaysay ng aklat ni Samuel …

Nagtanong ang Diyos kay David: “Ikaw ba ang dapat gumawa ng isang bahay para sa akin?” Teka … nakakalimutan mo yata ang tunay na kasaysayan. Ikaw na pinagmalasakitan ko at tinulungan at ipinagtaguyod sa mula’t mula pa? … Huwag mong sabihin na ikaw ang gagawa ng bahay para sa akin, ang wari ko’y kahulugan ng sinabi ng Panginoon sa pamamagitan ni Natan.

Ang tao’s marupok; kay daling lumimot talaga. Tama si Rico Puno sa isa sa mga una niyang kantang sumikat, maraming taon na ang nakararaan. Kay daling nakalimot si David. Nakatikim ng kaunting rangya at kapangyarihan ay kagya’t nakalingat.

Siya pa ngayon ang gagawa ng bahay para sa Diyos! … Siya, na hinugot ng Diyos sa pastulan …

Siya pa ngayon ang magtatayo ng tahanan ng Diyos! … Siya na dati-rati’y tagapag-alaga lamang ng tupa!

Siya pa ngayon ang bubuo ng isang gusaling karapat-dapat sa Diyos! … Siya na pinulot ng Diyos sa katumbas ng kangkungan ni Erap, at ginawang kumander ng dakilang bayang Israel! …

Extreme make-over talaga si David. Sabi nga ng isa pang lumang kanta … Dati-rati’y ang pangit-pangit mo … ngayon ay feeling guapo. Makisig ang magpatayo ng kung anu-ano … tulad ng mga daan at tulay ng mga politicong walang patutunguhan, tulad ng isang di tapos na overpass sa Loboc, Bohol na deretsong tinutumbok ang mahigit na 300 daang taong gulang na simbahan! May simula nguni’t walang hangganan … parang kapangyarihan ng mga politicong, sila na lang nang sila ang puedeng magbigay ng “public service” – hanggang sa apo sa tuhod at apo sa kaapu-apuhan.

Extreme make-over din tayo kapag ang tagumpay ay sumusuot at nananahan sa ating kukote. Nananahan … kaya’t ang naisip ng makisig na si David ay magpatayo ng isang tahanan para sa Kaban! Extreme make-over tayo kapag tumaas ang posisyon at na-promote. Wala nang kakilala … iba na magsalita … parang laging mga congressmen na kahit tatatlo ang kausap ay parang nagtatalumpati sa tatlumpung libong “constituents.”

Extreme make-over tayo kapag ang mithiin natin ay hindi angkop at ugma sa mithiin ng Diyos. Kailangan natin ng “reality check.” Kung minsan, ang reality check na ito ay nangangahulugang ang nangangarap ng gising ay dapat mauntog at mabukulan. Tulad ng mga nasa public service na nangangarap na hindi na bumaba sa puesto, o kahit man lamang pahabain ito at palawigin.

Gusto ni David sa kwento ni Samuel ang isang extreme make-over para sa Kaban. Pero ang hindi niya alam ay siya mismo ang nagdaan na sa isang extreme make-over. Dati rati ang pangit-pangit niya, ngayon ay feeling guapo… kaya’t pati ang Kaban ay dapat parang Metro Gwapo. Hindi bagay sa beauty niya ang tirahan ng Kaban. Dapat guapo rin tulad niya.

Malaking palaisipan para sa atin ito. Dalang-dala na tayo ng kalakaran sa lipunan na ang lahat ay batay na sa pogi points o popularity survey. Pag kulang ang pogi points, ay walang kikilos, walang magpapaayos. Kung kaya’t ang lahat ng ikabubuti at ikapapanuto ng kapakanang pangkalahatan, ang lahat ng tunay na mabuti at maganda, kung hindi ayon sa survey, ay hindi na nagaganap, hindi nangyayari.

Pero ang tunay na kaguapuhan ng pagkatao ay hindi nakukuha sa Glutathione at Glutaphos at ibang pang “essential medicines” na may gluta (monosodium glutamate kaya, puede rin?). Ito ay laging nagkukubli sa biglang wari, nguni’t napapagtanto sa asal at pag-uugali ng tao. At ito ang ipinamalas n Zacarias … nawalan pa nga ng kakayahang magsalita. Subali’t nang bumalik ang kanyang tinig, ang una niyang inasam at binigkas ay hindi ang gumawa ng magarang bahay kundi ang isalaysay ang kanyang buhay na pinagpala ng Diyos: “Purihin ang Panginoong Diyos ng Israel sapagka’t naparito Siya upang palayain ang Kanyang bayan.” Buhay niya sa ilalim ng patnubay ng Diyos, at hindi bahay ang kanyang inatupag at pinag-abalahan.

Mababa sa survey, pero extreme make-over pa rin! Mamili ka … feeling guapo o extreme make-over na tunay!

SINA ZAIDO, JESEBEL, GAGAMBINO AT JUAN BAUTISTA: “RUNNER” O “FORERUNNER?”

Ika-8 Araw ng Simbang Gabi
Diciembre 23, 2008

Mga Pagbasa: Malaquias 3:1-4, 23-24 / Lk 1:57-66

Tanyag ngayon ang salitang “runner.” Tulad noong si Lozada ay nakasalang pa sa imbestigasyon sa Senado, kung kailan ang salitang “kalakaran” ay naging talamak at naging bukambibig ng buong bayan, ngayon, ang katagang “runner” ay isa nang salitang malalim na at malawak ang kahulugan kaysa sa orihinal na pang-unawa ng lahat. Madulas tila baga ang “runner” na binabanggit natin. Mahirap mahuli. Mahirap madakip, at lahat na yata ng dahilan sa buong mundo ay naisip na upang makaiwas sa mapanghimasok at mapanghusgang daigdig ng pamamahayag, sindulas din ng pangunahing nakasalang sa eskandalong ito na may kinalaman sa abono.

Dapat sana na ang “runner” ay tutuon lamang sa isang tagapaghatid, isang taong walang ibang dapat gawin kundi ang maghatid ng kung ano mang iniutos sa kanya, tulad ng mga “messenger boy” na nauso sa isang bansa na ang mga kalye ay sala-salabat at buhul-buhol sa trapiko, salamat sa mga bangketang ginawa nang extension ng kung anu-anong mga bagay, tulad ng garahe, tindahan, kulahan, at paradahan ng mga kotseng malaon nang hindi umaandar, salamat din sa mga tsuper na ang akala ay bawa’t pulgada ng makitid nang kalsada ay babaan at sakayan, kung hindi terminal.

Subali’t mayroong mahalagang aral para sa atin hinggil sa tagapaghatid na pinag-uusapan natin. Tunghayan natin ang unang pagbasa …

Sinabi ng Panginoon: “Tingni, isusugo ko ang isang tagapaghatid upang ihanda ang aking daraanan.” Subali’t ang tagapaghatid na binabanggit sa aklat ni Malaquias ay hindi tagapagdala ng pera, ni tagapaghatid lamang ng isang mensahe. Mahalaga ang kanyang papel na gagampanan. Sa katunayan, mayroon pang tila isang anggulo tungkol sa kanyang papel na wari’y nakatatakot. Kasama sa kanyang “job description” ang pagiging parang apoy na nagdadalisay, o gamit ng tagapagtina ng tela, na matapang at nakakamit ang dahilan kung bakit sila ginagamit.

Ang hulang ito, samakatuwid, ay may kinalaman sa isang hindi lamang “runner” kundi “forerunner.” Ang runner ay parang kartero – nagdadala ng mga liham o pahatid. Sa ating panahon, higit pa sa liham ang dala nila … papel din, oo … pero papel na may mga mukhang nakaguhit, papel na kakaiba ang amoy … nakalalasing, nakatutusing, nakabubulag sa sinumang magkapalad tumanggap nito. Ang ganitong runner ay hindi tagapagdalisay. Sa katunayan, may katotohanan sa kasabihang ang pera ay marumi. At hindi ito isang talinghagang dapat pang dukalin nang malalim para maintindihan. Ang nagdadala ng papel na ito ay hindi nakalilinis, hindi nakapagpapalinis, bagkus nakapagdudulot ng susun-susong mga suliranin, tulad ng nangyayari sa mga nakinabang o nakisawsaw sa NBN-ZTE deal, sa fertilizer fund scam, at sa marami pang puro mababaho at umaalingasaw na transaksyon na nagawa sa buong Filipinas.

Ang hula ni Malaquias ay naganap sa katauhan ni Juan Bautista. Kung paanong ang tagapaghatid na binanggit ng propeta ay naging tagapagdalisay, ganuon din ang ginawa ni Juan nang siya ay nabubuhay. Matalas ang kanyang mga pahatid, at masinsin ang pagkakasalansan, kumbaga. Dinalisay niya ang mga daan. Nanawagan siyang patagin ang mga lubak, punuin ang mga guwang, at hawanin ang mga dawagan. Nanawagan siya na ituwid, hindi lang mga landasin, kundi ang mga isipin at gawain ng mga nakikinig sa kanya. Nagpagal siya at nagpilit na dalisayin ang lahat na may kinalaman sa buhay ng sangkatauhang nagupiling sa maraming dantaong pagkakasala at pamumuhay nang malayo sa Diyos.

Malinaw na tagapaghatid siya at tagapagdalisay.

Sa mga nakaraang mga araw, marami tayong mga hindi pinagkakasunduan. Maraming usapin na nakapaghahati-hati sa bayan natin. Nariyan ang House Bill 5043. Nariyan ang cha-cha. Nariyan ang ferlizer fund scam at ang iba pang imbestigayong wala namang napatutunayan at walang kinahihinatnan. Ewan ko sa inyo, pero, sa wari ko’y tanging ang nag-iimbestiga at ang iniimbestigahan lamang ang hindi nakaaalam ng tunay na kasagutan sa isang tanong na alam nang sagutin ng buong bayan. Marami tayong pagkabigo nang pinalaya o pinawalang-sala ang mga taong alam natin ay halos tiyak nang may kinalaman sa maraming tiwaling panukala o gawain.

Sa madaling salita, hindi patag, hindi dalisay, hindi kaaya-aya ang daan at landasin ng ating bayan, mapa politica, mapa lipunang sibil, at mapa-simbahan. Kay raming baku-bako, kay raming liku-liko. Hindi ito kayang sagutan ng pulis pangkalawakan, ni kayang puluputan ng sapot ni Gagambino. Magkaroon man tayo ng isang daang Dyesebel, gumanda man si Betty la Fea (ugly Betty), at magbalik man si Batman, at muli mang mag-away at magtagisan silang dalawa ni Joker (Heath Ledger), ay hindi maaalis ang katotohanang ang landasin ng buhay natin bilang Pinoy, ay baku-bako, sala-salabat, at lubhang masalimuot, tulad ng ating mga kalsada saanmang dako ng kapuluan.

At ang matindi pa ay ito … hindi pa natin nakukuha ang lahat. Naghahanap pa tayo ng masisisi lagi. Naghahanap tayo ng mga ulong gugulong sa gilotin at sa gilitan. Hindi natin napapagtanto na tayong lahat ay kasabwat sa sapot na ito ng kasalanan at katiwalian (mas matindi nga lang at mas masiba ang mga nasa kapangyarihan!)

Malinaw ang papel na dapat gampanan ng tagapaghatid na binabanggit ni Malaquias. Siya at tagapagdalisay. Tinupad ni Juan Bautista ang larawang ito ng propeta. Naghatid siya ng mensahe. Gumawa para sa ika-dadalisay ng lipunan. At ang unang naging kabayaran nito ay walang iba kundi ang kanyang sariling buhay.

Ito ang mataginting na panawagan sa atin. Uhaw na uhaw tayong mga Pinoy sa mga bayani. Iyan ang dahilan kung bakit tayo ay hibang na hibang kay Manny Pacquiao (at ito ay tama lamang). Naghahanap tayo ng maitatanghal na bayani liban sa mga mang-aawit at mga artistang marami ay Americanong hilaw.

Ang aking mungkahi ay ito … pagkakataon na natin upang maging bayani … kahit na hinding hindi tayo itatanghal ng pay per view o ng sports channel. Tayo ay tinatawagan ng Diyos na maging tagapaghatid, tagapagdalisay, at higit sa lahat, tagapagpatunay.

Mahirap itong gawin … Maniwala kayo … ang huli kong balita ay ginilitan ng ulo si Juan Bautista. Hindi siya isang “runner” kundi “forerunner.” Hindi siya lumihis ng landas. Hindi siya nadapa. Hindi siya napuluputan ng sapot ni Gagambino. Pero naging biktima siya ng katumbas ni Dyesebel, na nagsayaw at nagpakana ng kanyang maagang pagpanaw. Isang dakilang tagapagpatunay.

BIYAYANG NAGKUKUBLI SA LIKOD NG KAHINAAN

Ika-7 Araw ng Simbang Gabi
Diciembre 22, 2008

Mga Pagbasa: 1 Sam 1:24-28 / Lk 1:46-56

Ilang tila magkakasalungat na diwa ang umaagaw ng ating atensyon sa araw na ito. Nandiyan ang diwa ng katandaan, kabaogan, at kadalagahan sa katauhan ni Elizabet, ni Hannah, at ni Maria. Pero ang diwa ng bagong buhay, pagsibol, at pagsilang ay pumupukaw din ng ating pansin at kamalayan.

Kung ating bibigyang-lagom sa dadalawang salita ang mga ito, mananatili lamang ang katagang “buhay” at “kamatayan.” Ito ay dalawang katagang parang langit at lupa; parang kapatagan at kabundukan, o karagatan at katihan … walang iniwan sa dalawang dulo ng isang bato-balani na pinag-usapan natin noong isang linggo.

Ito ang paksa ng mga pagbasa natin ngayon – na puedeng bigyang buod sa kabalintunaang hatid ng Diyos na mapagligtas.

Umaasa tayo sa mga matipuno, malalakas at matikas upang maghatid ng kaligtasan sa atin. Tinitingala ng balana ang mga may kaya, ang may datung, ika nga, ang mga mahaba ang pisi, kumbaga, upang mapalawig ang anumang programa sa lipunan. Walang mananalo sa pagka-Senador na walang makinarya at limpak-limpak na salapi. Walang makapagsusulong ng anumang adhikain nang walang pantustos at pampadulas, ika nga, ng lahat ng programa tungo sa ikapagtatagumpay. Ito ang kalakaran ng mundo at ng pamamaraang maka-mundo.

Pero hindi magandang balita ang lahat ng ito. Kung ito lamang ang daan ng tagumpay, ay wala nang kapag-a-pag-asa ang mga walang datung, ang mga walang kaya, ang mahihina at mahihirap at mga walang posisyon sa lipunan.

Tayo ay pabalik-balik sa Misa sapagka’t mayroon tayong pananampalatayang ang Diyos ay nagwiwika sa atin ngayon, dito, at kung saan man tayo nagtitipon sa Kanyang ngalan. Nag-aasam tayo ng kahulugan sa likod ng tila walang kalinawan sa maraming bagay sa lipunan.

At dito papasok ang katotohanang ang liturhiya, ang pagdiriwang natin sa Simbahan ay isang paraan ng Diyos upang maghatid ng magandang balita. At ang magandang balita ay pumapasaatin sa pamamagitan ng katipunan ng mga banal na aklat na tinatawag nating Biblia, ang pagsasama-sama ng mga banal na sulating natipon ng Inang Simbahan sa pagdaloy ng mahabang panahon at maraming taon.

Isa sa malinaw na daloy ng katotohanang hatid ng Banal na Kasulatan ay ang tema ng tinatawag nating kabalintunaan – mga bagay na tila magkasalungat, magkasangga, at tila kabaligtaran ng isa’t isa. Ano ba ang mga kabaligtarang ito na binabanggit ng mga pagbasa ngayon?

Unahin natin si Hannah. Wala na siyang pag-asang magka-anak. Matanda na siya at lipas na. Nguni’t nagsilang siya ng isang sanggol na si Samuel na naging propeta at tagapaglingkod sa Diyos. Iyan ang tinutumbok ng unang pagbasa.

Tingnan natin ang isa pang babae … si Maria. Wala dapat siyang anak … dalagita … birhen … nakalaan at nakatalaga ang sarili sa Diyos. Subali’t si Maria ang kinasihan ng Espiritu Santo, mula sa itaas, tulad nang nangyari kay Hannah.

Ang kwento ng dalawa ay kwento na pinag-usapan natin sa ikatlong araw – tag-ani sa tag-tuyot! Ang Diyos ay Diyos ng buhay, at hindi kamatayan. At higit pa sa rito, ang kanyang dulot na buhay ay umuusbong at yumayabong mula sa tuod, sa isang suloy, sa tila walang buhay na ugat. Sa likod ng kamatayan ay umuusbong ang buhay. Buhay at kamatayan … Ito ang pangunahing kabalintunaang pahatid ng Kasulatan at Banal na Kasaysayan na pag-aakda ng Diyos.

Masdan natin ang awit ng dalawang babae … pakinggan natin ang nag-uumapaw nilang pasasalamat … Nabakli ang mga sibat ng mga makapangyarihan … pinuksa ng Diyos ang kamatayan at nagkaloob ng buhay … iniangat Niya ang mga mahihina at iniluklok sila kasama ng mga kagalang-galang …

Hindi lamang ito … Pakinggan natin ang dalangin ni Maria … Nagpupuri ang aking kaluluwa sa Panginoon sapagka’t kinasihan Niya ang kanyang alipin. Ang lahat ng salinlahi ay tatawag sa akin bilang pinagpala … Kay haba ng listahan … Pero iisa ang tinutumbok … Ang Diyos ay malapit sa mahihina, sa mahihirap, at sa mga mababa ang loob.

Lubhang kailangan natin sa panahon ngayon ang magandang balitang ito. Bugbog-cerrado na tayo sa balitang masasama kahit saang dako ng daigdig. Kay raming mga masasamang loob na namamayagpag sa lahat halos ng dako ng ating kapuluan. Maraming inosenteng tao ang nadadamay. Ang mga ciudad tulad ng Iligan at iba pa ay sinasagian ng pangamba at takot. Kasama nito ang kabilang pisngi ng katotohanang ang mga makapangyarihan ay patuloy na nagkakamal ng salapi at impluwensiya upang mapangyari ang gusto nila, tulad ng CARP na wala nang ngipin, walang nang saysay, at wala nang kakabu-kabuluhan. Sa ating lipunan, ang mayayaman, ang makapangyarihan, ay silang lalung higit na nagkakamal ng lahat ng kailangan upang umangat pa nang higit pa sa kailangan.

Malinaw ang turo sa atin ng mga pagbasa ngayon. Ang buhay at kamatayan ay nasa kamay ng Diyos, at Siya ay nagkakaloob ng buhay sa kabila ng tila umaatikabong kamatayan o kawalang pag-asa. Si Hannah, si Elizabet, si Maria – mga figura ng taong walang kaya, walang kapangyarihan, walang kapag-a-pag-asang makatao. Sila ang kinasihan ng Diyos. Sila ang pinagpala ng Maykapal. Sila ang iniangat ng Diyos na Diyos ng buhay at hindi kamatayan.
Siya lamang ang makapag-babaligtad sa lahat ng kawalang katarungang naghahari sa mundong ibabaw. At ito mismo ang Kanyang ginagawa … kay Hannah, Elizabet, at Maria noon … sa mga taong matuwid at nagpapakatuwid ngayon … Dulot Niya ay biyayang nagkukubli sa likod ng kahinaan!

“DAVID’S SALON”: MAKATAONG ADHIKAIN; MAKA-DIYOS NA MITHIIN

Ika-6 na Araw ng Simbang Gabi
Linggo Diciembre 21, 2008 (Ika-4 na Linggo ng Adviento-B)

Mga Pagbasa: 2 Samuel 7:1-5, 8b-12, 14a, 16 / Roma 16:25-27 / Lk 1:26-38

N.B. Ang pagninilay na ito ay nagsisilbing homiliya para sa ika-6 na araw ng Simbang Gabi na nagkataong Ika-4 na Linggo rin ng Adviento, Taon B.

Akala ni David ay mayroon na siyang isang matayog na adhika. Naantig ang damdamin niya sapagka’t siya ay nakatira sa isang marangyang bahay na gawa sa matitigas na kahoy na sedro. Nagbalak siya. Nangarap gawan ng bahay ang kaban ng tipan na napapaloob lamang sa isang tolda. Nagmungkahi siyang gawaan ang Kaban ng Tipan ng isang magara at marangyang “David’s Salon.”

Subali’t ang para sa tao ay ang mag mungkahi lamang. Nasa Diyos ang pasya kung ano ang nararapat. Hindi iyon ang ginusto ng Panginoon. Nabigo si David. Ang kanyang pangarap at magandang adhikain ay hindi sinang-ayunan ng Diyos, na nagwika sa pamamagitan ni Natan, ang propeta. Hindi ginusto ng Diyos ang balak niyang David’s Salon.

Di miminsan sa ating buhay na tayo ay nangarap, nagbalak, nadala ng mga matatayog na adhikain. Ilan sa atin ang hindi nag-asam na maging tanyag at makapangyarihang tao noong tayo ay bata pa? Ilan sa atin ang kahit minsan lamang ay hindi sinagian ang isipan ng kagustuhang maging kilalang artista, o manunulat, o anu pa mang maghahatid sa atin sa katanyagan?

Hindi maikapagkakaila na maganda ang layunin ni David – ang mabigyan ng wastong lugar ang kaban ng Tipan. Tulad natin, lahat ng naisipan nating mga adhikain kalimitan ay walang masama, walang lisya, walang linsad sa matuwid, maayos, at kaaya-aya. Subali’t may pagkakataong ang mabuti ay nasasaliwan o nahahaluan ng pansariling mga mithiin at naisin. Hati kung minsan ang ating mga balakin. Gusto natin ang para sa Diyos, nguni’t gusto rin natin ang para sa sarili. Malinis ang hangarin natin; subali’t kahalo nito ay mga hangaring hindi madaling makita at masilayan sa biglang wari. Ito ang tinatawag natin na mga “mixed motives” o sapin-saping mga layunin – tulad ng ginagawa sa mga “salon” ngayon – mga buhok na hindi mo mawari kung ano ang talagang kulay.

May magandang layunin ang House Bill 5043. Hindi natin ito maaaring ipagkaila. Hindi masama ang mangarap na magpaanyo ng magandang buhay sa napakaraming mga mahihirap at mangmang na nabubuhay sa paraang hindi makatao. May magandang layunin rin ang mga nagsusulong ng Cha-cha. Isa rito ang kagustuhan nilang mapadulas ng kaunti ang pasok ng mga investors o mamumuhunan sa bansa natin. Sa bagay na ito ay wala tayong dapat pagtalunan.

Nguni’t sa mga mahahalagang bagay, tulad ng pagbabalak ni David na magmalasakit para sa Diyos, ang Diyos mismo ay nararapat nating sangguniin at tanungin. Mayroong mga bagay na higit sa kakayahan nating matugunan ang kabuuan at kaganapan ng kahihinatnan ng pasyang makatao. May mga adhikaing makatao na hindi angkop sa mithiing maka-Diyos.

At dito pumapasok ang liksiyon ng unang pagbasa sa araw na ito. Nangarap si David. Nagmalasakit siya para sa Diyos. Nguni’t ang balakin niya ay hindi siyang nilulunggati ng Diyos. Nakita ni David ang pangangailangan mula sa kanyang matang makatao. Ang nakita ng Diyos ay ang malawak na katotohanan na may kinalaman sa lalim at lawak ng Kanyang pagmamahal sa Kanyang bayan.

Sa Ingles, may kasabihang angkop sa ating pinag-uusapan. ‘Man proposes, but God disposes.’ Ang para sa tao ay magmungkahi lamang; ang para sa Diyos ay ang magpasya.

Tingnan natin muli ang salaysay sa unang pagbasa. Maganda ang hangarin ni David, sa biglang wari. Sino ang makatatalo dito? – ang pagandahin at palakihin ang sisidlan ng Kaban ng Tipan? Subali’t ang panukat ni David ng kung ano ang maganda at angkop ay ang kanyang makamundong tahanan, ang kanyang bahay na ginawa sa matibay at matatag na sedro.

Nabaligtad ng Diyos ang usapin. Nais niyang gumawa ng bahay, oo. Nguni’t hindi bahay ayon sa adhikain ni David. Nais niyang gumawa hindi lamang salon kundi balon na pagmumulan ng tunay na luwalhati na nakalaan para sa tao.

Nagwika ang Diyos sa pamamagitan ni Natan: “Ako mismo ang gagawa ng bahay para sa iyo.” Hindi para sa atin ang makamit ang lahat ng katugunan sa lahat ng suliranin. Hindi para sa atin ang mag-asam nang mabuti sa pamamagitan ng paggawa ng masama. Mabuti ang ilang mga mithiin ng HB 5043, nguni’t hindi lubos na pasok sa balakin ng Diyos. Mayroong kulang; mayroong linsad; mayroong lisya kung ihahambing sa malawak na kalooban ng Diyos.

Maganda ang magbalak ng isang tahanan para sa Kaban ng Tipan. Pero hindi ito ang balak ng Diyos. Ang kanyang balak ay walang iba kundi ang manatiling nasa tolda bilang tanda ng Kanyang walang hanggang pananatili sa ating piling. Ito ang binabanggit sa ebanghelyong narinig natin.

Hindi isang taong dakila at tanyag ang pinili ng Diyos upang matupad ang Kanyang balak na pagliligtas. Pinili Niya ang isang simple at mababang loob na babae. Hindi Siya nagnais ng isang “David’s Salon” upang maging tahanan ng Kanyang Anak, bagkus isang payak na “tolda” bilang pansamantalang sisidlan ng Bagong Tipan. Ang bagong Kaban ng Tipan, na si Maria, ay isang taong salat sa karangyaaan, salat sa karangalan, salat sa kayamanan.

Marami tayong puedeng mapulot sa salaysay na ito. Gaano man natin kagusto ang gumawa ng isang David’s Salon na matayog, marangya, at maganda, ang balak ng Diyos ay napakasimple lamang: ang manatili sa isang tolda, na tanda ng Kanyang pananatili sa piling ng Kanyang bayan. Sa ebanghelyo ni Juan, tahasang binanggit ni Juan Ebanghelista ang katotohanang ito. “At ang Verbo ay nagkatawang tao; at nakipamayan sa atin” na ang literal na nasusulat ay nangangahulugang kumbaga ay “nagtayo ng tolda sa ating piling.”

David’s Salon ba ang gusto natin? Isipin nating mabuti … mamili tayo … alin ang ating tatangkilikin at palalawigin … makataong adhikain, o maka-Diyos na mithiin?

Cuidado lang kapatid. Baka nag-aasam tayo nang higit sa ating kaya, at lisya sa Kanyang balak.

TANDA, TAKDA, TADHANA

Ika-5 Araw ng Simbang Gabi
Diciembre 20, 2008

Mga Pagbasa: Isaias 7:10-14 / Lk 1:26-38

Panganib at pangamba ang nasa puso ng mga angkan ni Juda, sapagka’t akmang sasakupin ng Assyria at Samaria ang kaharian ni Acaz. Ito ang unang eksena sa ating makabagbag-damdaming kabanata sa ikalimang araw ng ating simbang gabi. Simple lamang ang tagubilin ni Isaias … magtiwala sa Diyos at ipaubaya sa Kanya ang lahat. Tila nagpatumpik-tumpik pa si Acaz. “Hindi ko susubukin ang Diyos … hindi ako hihingi ng tanda.” Tila nagmatigas at nagmagaling si Acaz. Sa kabila ng kanyang pangamba, hindi niya nakuhang humingi ng tanda mula sa Diyos.

Sa kanyang pagsiphayo sa balak ng Diyos, sa kanyang maalab na pagmamahal sa Kanyang bayan, hindi lamang tumanggi si Acaz sa isang tanda. Kanya ring tinanggihan ang takdang magaganap ayon sa kalooban ng Diyos. Ito ang nagbunsod kay Isaias na magwika nang tahasan. Patuloy ba ninyong titikisin ang Diyos? Siya na mismo, aniya, ang magkakaloob ng isang tanda.

Ito ang tanda na nagtakda sa ating tadhana. “Isang birhen ang maglilihi at manganganak ng isang lalaki, na papangalanang Emmanuel.”

Isang tanda na galing sa Diyos mismo. Wala nang iba. Kay raming tanda ang tinitingala ng tao ngayon: ang tanda ng yaman, kapangyarihan, at posisyon sa lipunan. Ang buong mundo ng kabataan ay hibang sa mga tanda na nakapaskil sa kanilang kasuotan – Nike swoosh, buwaya (Lacoste), dalawang paa (Hang Ten), at marami pang iba. Ang lahat ng iyon ay mga tanda, nguni’t tanda na galing, hindi sa Diyos, kundi sa tao.

Ang Diyos mismo ang magbibigay ng tanda … isang dalagitang magluluwal ng sanggol. Kay raming mga halimbawa sa Kasulatan ng nagluwal ng sanggol, tulad ni Sara, ng asawa ni Manoah, ni Elisabet, at iba pa. Nguni’t tanging isa lamang sa Kasulatan ang nakatakdang magluwal ng sanggol sa pagkabirhen. Ito ang nakatakdang maganap sa Bagong Tipan sa buhay ni Maria. At ito ang takdang salaysay na binasa natin sa ebanghelyo sa araw na ito.

Kay daming tanda na galing sa tao at sa makamundong mga kalalagayan. Nguni’t tanging Diyos lamang, tulad ng sinabi ni Isaias kay Acaz, ang may angking kakayahang iligtas ang Kanyang bayan.

Kay raming palatandaan sa lipunan natin na nagpapanggap magbigay ng solusyon sa maraming problema. Nariyan ang tanda ng House Bill 5043 … tanda raw ito na naghuhudyat upang kitlin na ang mga batang hindi na dapat kumitang liwanag sa mundong ibabaw. Tanda raw ito na naghuhudyat na pauntiin na ang nag-uumapaw na populasyon sa Filipinas. Nariyan din ang tanda ng kalakaran sa lipunan. Wala nang kadayaan. Ang lahat ay hatid ng malaking pangangailangan. Ang lahat ay tanda ng kung ano ang uso at takbo ng mga bagay-bagay, at takbo ng pag-iisip sa mundo. Itong lahat ay tanda ng pagiging postmoderno o makabago. At ito rin ay tanda na dapat magpadala na lamang sa agos ng postmodernismo, na wala nang kinakatigang totoo at tama.

Nariyan din ang tanda ng pagkamakasarili at pagkakanya-kanya. Ang tanda ng “personal computer,” “personal digital assistant,” “personal entertainment,” – lahat ng personal at pang-isahang pamamaraan ng pagbibigay-aliw sa sarili … ang lahat ng ito ay tanda na ang lipunan ay nilikha upang manggayupapa sa kagustuhan at pagnanasang makasarili.

Nguni’t ang Diyos na mismo ang magbibigay ng tanda sa atin. Naganap ang dakilang tanda na ito sa pagsilang ni Jesus, na atin ngayong ginugunita sa araw ng Pasko. Ito ang takdang kaloob ng Diyos – na ang lahat ay maligtas at tumanggap ng buhay – buhay na ganap at walang hanggan.

Marami ang tanda sa ating paligid. Nguni’t iisa lamang at wala nang iba ang takdang maghahatid sa atin sa kaganapan ng itinatanda at itinuturo ng tandang nabanggit – ang buhay na walang hanggan na dulot ng Panginoon sa pamamagitan ni Kristong Panginoon at Mananakop.

Ito ay hindi lamang tanda. Ito ay takda … nakatakda upang ang sanggol na isinilang ay maging daan sa kapatawaran ng mga kasalanan. Ito ang dakilang tanda na hatid ni Gabriel kay Maria. Sa balak at dakilang habag ng Diyos, siya ay itinakda bilang pinagpalang lubos nang higit sa dilang babae. Ito ang tanda na nagtakda maging kay Jose bilang isang mahalagang katuwang sa katuparan ng Kanyang balakin.

Hindi madaling tanggapin ang tanda mula sa itaas. Nagulumihanan si Maria. Nangamba siya at ang balita ay naghatid sa pagkabalisa. Nguni’t itinakda at itinalaga ni Maria ang sumunod sa utos ng Diyos. Niyakap ni Maria ang tadhanang naghihintay sa kanya at nagwika nang buong pananampalataya: “Maganap nawa sa akin ayon sa iyong wika.”

Maraming tanda ang nakatambad sa atin ngayon. Patuloy na humihirap ang marami at patuloy na yumayaman ang kaunti. Marami ang wala nang paniniwala sa eleksiyon at sa tunay na katapatan ng mga politicong sanga-sanga ang dila. Maraming tanda ang lumalaganap … natutuyot ang tubig na sariwa at malinis sa maraming lugar. Nagiging putik ang lupa mula sa kabundukang nakatakda na ang wakas sapagka’t nakalbo na ng mga tampalasang loggers na walang patumanggang nagpuputol ng kahoy sa bundok. Ang mga kagubatan ay nagiging palaruan ng mga mapagsamantalang minero na sumisipsip sa dugo ng bayan nating sinilangan.

Maraming tanda at ang lahat ng ito ay hindi galing sa Diyos. Walang kinalaman ang Diyos sa pagkamatay ng libo-libo sa pagkaguho ng bundok na inahitan ang tuktok at kinalbo ng mga masisibang nagkakalakal ng ating kinabukasan. Ang mga tanda na galing hindi sa Diyos kundi sa tao ang siyang nagtatakda sa atin upang manatiling mahirap at maging higit pang mahirap paglaon.

Nguni’t sa araw na ito ang magandang balita ay nasasalalay sa isang natatanging tanda na galing sa Diyos. Isang sanggol na lalaki. Isang dalagitang birhen na nagluluwal ng sanggol. Isang lalaking nagtakda ng sarili upang panagutan ang kanyang asawang si Maria at ang anak ni Mariang birhen.

May dakilang tadhana ang naghihintay sa mga taong nakakakita ng tanda at nagbibigay-halaga dito. Diyos na mismo ang nagbigay nito. Wala nang iba. At ang tandang ito na naganap na ang siya natin ngayong pinanghahawakan nang buong pananampalataya. Isang tanda. Isang takdang buhay na ganap. At isang mataginting na tadhana sa piling ng Diyos na siya nating lunggati at sanghaya. Purihin nawa Siya magpakailanman.

TAG-ANI SA TAG-TUYOT

Ika-apat na Araw ng Simbang Gabi
Diciembre 19, 2008

Mga Pagbasa: Hukom 13:2-7. 24-25 / Lk 5:1-25

Puno ang Banal na Kasulatan ng mga kabalintunaan, mga pangyayaring tila magkasalungat, magkahadlang, magkasangga. Parang bato-balani na may dalawang dulo na magkasalungat. Pero walang bato-balani na iisa ang dulo. Lahat ng bato-balani ay may south pole at north pole, at ang dalawang magkasalungat ay kumakatawan sa iisang katotohanan.

Ang kakayahang mamuhay sa gitna ng ganitong kabalintunaan ay isang tanda ng malalim na pananampalataya – ang kakayahang tumunghay sa mga pangyayari at ang kakayahan ring makita ang kaganapan, ang kabuuuan, ang kaisahan sa kabila ng tila magkasalungat na bagay.

Dalawang kabalintunaan ang binabanggit ng dalawang pagbasa. Ang una ay may kinalaman kay Samson, na isinilang sa katandaan at kabaogan ng asawa ni Manoah. Ang pagsilang ni Samson, ayon sa salaysay, ay naganap dahil sa tahasang paggawa at panghihimasok, alalaumbaga, ng Diyos sa buhay ng babaeng tigang ang sinapupunan ng napakaraming taon.

Ang katumbas nito ay nasa ebanghelyo ni Lukas. Paralelismo ang tawag dito ng mga dalubhasa sa Biblia. Parang dalawang pisngi ng mangga, ika nga, parang dalawang palad na magkadaop ang dalawang salaysay na ito. At ang paralelismo ay naganap sapagka’t ang anak na iniluwal ni Elisabet ay iniluwal din sa kabila ng katotohanang tigan rin ang kanyang sinapupunan at matanda na si Zacarias.

Maari nating pamagatan ang ating salaysay ng pananampalataya ngayon sa ika-apat na araw ng nobena ng Pasko ng ganito: TAG-ANI SA TAG-TUYOT. Masaganang ani ang bunga ng tag-tuyot sa buhay ni Manoah at ni Zacarias. Tigang man at walang pangako ang kanilang sinapupunan ay naganap ayon sa wika ng Panginoon, na dumating sa dalawa sa pamamagitan ng anghel.

Nguni’t ito ay hindi lamang storya ng dalawang magkasanggang buhay nina Manoah at Zacarias. Hindi ito ika nga “back to back” lamang. Hindi ito isang talikuran at baligtarang salaysay na pinapag-tatagni-tagni lamang natin. Ang parelelismong ito ay tumutuon sa higit pang pangyayari na humihigit pa sa dalawang magkasanggang salaysay na ito.

Ito ang dakilang salaysay ng pagkakatawang-tao ng bugtong na Anak ng Diyos. Sa araw na ito, inihahanda ng dalawang pagbasa ang dakilang hiwaga na ating pagninilayan sa kapaskuhan. Sa pamamagitan ng kwento ni Samson at ni Juan Bautista ay unti-unting lumalapat sa ating guni-guni at kamalayan ang dakilang kakayahan ng Diyos na magsulat ng deretso kahit sa pamamagitan ng mga balikong linya. Ito ang kakayahan ng Maykapal upang papagbungahin at payabungin maging ang mga ilang na tigang at tuyot sa pagmumulan ng buhay. Ito ang hiwaga ng ating Diyos na makapangyayari sa lahat, at makapagdudulot ng buhay kahit mula sa kamatayan, Siya na lumikha ng langit at lupa mula sa kawalan.

Tigang at tuyot ang lupang ating nilalakaran – sa maraming iba-ibang dahilan. Tigang ang ating bayan sa mga bayani. Iyan ang dahilan kung bakit kiliting-kiliti ang lahat ng Pinoy sa pagwawagi ni Manny Pacquiao. Iyan rin ang dahilan kung bakit lahat ng nananalo sa mga timpalak sa ibang bansa, lalu na sa America, ay inaangkin natin at pilit na ginagawang Pinoy na Pinoy. Iyan rin ang dahilan kung bakit itinatanghal natin ang mga OFW bilang mga bagong bayani. Wala tayong mapili sa bayan natin. Salat na salat ang lipunan natin sa bayani, sa mga taong titingalain natin at tutularan.

Totoo nga ba ito? At ito ba ay may kinalaman sa ating mga pagbasa sa araw na ito at sa pagdiriwang natin sa gabing ito?

Nais kong isipin na malaki at marami ang kaugnayan nito sa buhay natin. Una, ang Diyos ay Diyos ng buhay, at hindi kamatayan. Ang Diyos ay nagtataguyod sa buhay at siyang nangangalaga sa buhay. Ang pagsilang ni Samson at ni Juan Bautista ay patunay na Siya ay may kakayahang magdulot ng buhay sa kabila ng tila malinaw na tanda ng kamatayan. Ang Diyos ay siyang nagpapasibol at nagpapausbong sa panibagong buhay. Di ba’t ito ang pinag-usapan natin kahapon? … na ang Diyos na mismo ang magpapausbong sa isang sibol sa angkan ni Judah? Di ba’t itong sibol na ito ay nagtamo ng katuparan sa pagsilang ni Kristong mula sa angkan ni David?

Malimit nating marinig ngayon sa panahon ng tag-hirap … may pera sa basura. Tumpak! Ilang milyon ang kinikita ng mga tiwaling mayor at mga opisyal sa pamamagitan lamang ng basura. Nguni’t higit pa rito ay may katotohanang ang Diyos ay may kakayahang magtaguyod ng buhay sa kabila ng tag-tuyot.

Masaganang ani ang naghihintay sa atin. Sa panulat ni Pablo sa mga Filipos, ginamit niya ang salitang “unang ani” na may kinalaman kay Jesus. Si Jesus, aniya, ang unang ani ng santinakpan, ang unang silang mula sa kamatayan, ang kasukdulan ng kung ano ang tadhanang nakalaan para sa mga nilalang ng Diyos ayon sa kanyang wangis.

Ang Pasko ay isang mahabang salaysay na may kinalaman, hindi lamang sa isang sanggol na isinilang sa sabsaban. Ito ay isang “metanarrative” o mahabang makahulugang salaysay na umiikot sa katotohanang ipinipinta ng dalawang pagbasa … na ang Diyos ay Diyos na nakapag-dudulot ng buhay sa kabila ng tila kawalang buhay sa ating kapaligiran. Si Samson, si Juan Bautista, si Jesus – ang “panganay” kumbaga, ang unang silang sa ating lahat – silang lahat ay pangako at katuparan na ang Diyos ay may kakayahan at pakay na maghatid ng buhay – buhay na walang hanggan, buhay na ganap.

At itong lahat ng ito ay naganap sa gitna ng kasalatan, ng kawalan, ng kahinaan. Ito ang mahabang salaysay ng Paskong pinaghahandaan natin. Sa huling turing, ang salaysay na ito ay walang iba kundi ang pamagat ng ating munting telenobela sa araw na ito … Tag-ani sa tag-tuyot … sapagka’t ang Diyos ay Diyos na buhay, at Diyos ng buhay.

PANGAKONG UMUSBONG AT YUMABONG

Ika-tatlong Araw ng Simbang Gabi
Diciembre 18, 2008

Mga Pagbasa: Jeremias 23:5-8 / Mt 1:18-25

Sa ikatlong araw ng nobena natin, katapatan pa rin ng Diyos ang ating usapin. Ngayon naman ay halaw kay Jeremias ang hulang nagpapadama sa atin sa pag-ibig at katapatan ng Panginoon. Kahapon, sapin-sapin ang pinag-usapan natin. Sapin-sapin at salin-salin ang mga angkan na pinagmulan ni Jesus. Nguni’t bagama’t sapin-sapin at salin-salin, hindi ito bitin sa kadahilanang ang mga pangakong binanggit sa Lumang Tipan ay pawang nagkatotoo sa pagsilang ng Mananakop na sinasaad sa Bagong Tipan.

Kapag nagmahal ang Diyos, ito ay walang patid, walang lagot … susun-suson, dugtong-dugtong, tuluy-tuloy – tulad ng mga salinlahing inilista ni Mateo kahapon. Tatlong patong na tig lalabing-apat na salinlahi ang pinagtiyagaang ilista ni Mateo, matunton lamang natin na ang angkan ni Jesus ay nag-uugat sa mula’t mula pa na pinaboran at kinasihan – at pinangakuan ng Diyos.

Sa araw na ito, hindi na tayo maglalaway sa sapin-sapin, kumbaga. Araw naman ito ng labong – ng usbong na magiging simulain ng katuparan ng pangako ng Diyos. “Darating ang araw na ako ay gagawa ng isang makatarungang usbong para sa angkan ni David.”

Sa ating mga Pinoy, lalu na para sa mga nakatatanda, ang labong ay masarap gulayin. Ang labong ay usbong ng kawayan na malambot pa, malasa, at sa pagkamura ay kinakain na. Ang labong ay magandang larawan ng isang pangako. Ang katuparan ay napapaloob na sa pangako. Ang labong ay tumuturo sa matipunong kawayan paglaki. Pero ang labong bagama’t larawan ng matayog na kawayan, ay hindi lang basta larawan. Ito ay katuparan na ng kanyang inilalarawan. Pahimakas ang labong na hindi lang pahimakas sapagkat maari nang pakinabangan. Kung kaya’t ito ay kinakain na sa kanyang pagkamura.

Larawan ito samakatuwid ng pag-asa – pag-asang nakatuon sa hinaharap subali’t pag-asang inaani at pinakikinabangan na ngayon, hindi lang bukas.

Ito ang katotohanan tungkol sa ating pananampalataya. Ito ay parang usbong na yumayabong, nguni’t isang usbong na ang itinuturong katotohanan ay isa nang katotohanang pinakikinabangan. Parang labong … pangako at katuparan … baligtaran. “Maghahari ang katarungan sa kanyang panahon, at kaganapan ng kapayapaan magpakailanman.” Ito ang tugon natin sa unang pagbasa. Ito ay nakatuon sa panghinaharap ngunit nakalaan para sa atin dito at ngayon din.

Mura pa ang ating pananampalataya. Kahit mahigit na apat na daang taon tayo napasa ilalim sa mga Kastila at sa pagtuturong Kristiyano, mura at bata pa ang kakayahan nating isabuhay ang pananampalataya. Parang usbong … parang labong na madaling bunutin, madaling puksain.

Pero nakakita na ba kayo ng labong? Bunutin mo ang isa, at bukas at makalawa ay parang walang nangyari. May uusbong muli at may darating na bagong pangako ng panibagong buhay. Tulad natin bilang Pinoy. Sa pagkahaba-haba man daw ng prusisyon, ay sa simbahan pa rin ang tuloy.

Libo-libo ang nagsisimba sa Simbang Gabi. Marami ay mga OFW na nagbabakasyon. Marami ay mga kabataang medyo nanlamig sa Diyos, at matagal nawala sa Simbahan. Marami ay sabihin na natin na hindi tapat sa Lingguhang pagsisimba. Pero sa Simbang Gabi, apaw at awas ang mga simbahan saanman. Para silang mga labong na binunot, pinuksa, o tinanggal, subali’t ngayon ay patuloy pa ring umuusbong.

May pag-asa pa tayo mga kapatid!

Nakatutuwang marinig na maraming komentarista sa radyo na hindi mo inaakalang nagsisimba at ay nagkukuwento kung minsan tungkol sa kanilang pagsisimbang-gabi. Nakatutuwang makita ang mga kabataang matamang nakikinig sa homiliya sa mga araw na ito, bagama’t mayroon ding mga ganap na kawayan na mahirap nang mahutok … sanay na sa kanilang kawalang pansin sa Diyos at sa mga bagay na banal.

Ang pag-asa natin ay hindi lamang isang guni-guni. Si Jesus na bunga at usbong na galing sa angkan ni David, ayon sa salaysay ngayon ni Mateo, ay tunay na yumabong at lumago at nakisalamuha sa atin. Naging tao siya tulad natin, isinilang ng Birheng Maria. Ito ay bahagi ng kasaysayan ng sangkatauhan. Hindi lamang nobela ang ebanghelyo. Ito ay kasaysayan at kahulugan ng kasaysayan.

Sa ikatlong araw na ito, tinunton ng mga pagbasa ang pangako at katuparan. Mula kay Jeremias na nagwika tungkol sa angkan ni Juda, na siyang narinig nating pinangakuan ni Jacob sa unang pagbasa kahapon, ay umusbong ang Mesiyas. Ang katuparan ay naganap sa pagsilang ni Jesus, sa pamamagitan ni Joseng anak rin ni David.

Mura man at bata man ang pananampalataya ng marami, hindi ito tanda ng kawalang pag-asa. Ito ay larawan ng maka-kristiyanong pag-asa. Ang pag-asa natin ay may pangalan, may kasaysayan, may laman at buto noong isilang. Ang pangalan niya ay Jesus, na tinawag na Principe ng kapayapaan, at Panginoong makatarungan.

Hindi ako nagsasawang ulitin ito. Suson-suson at sapin-sapin ang mga suliranin natin. Marami tayong hinaharap na pagsubok. Nguni’t ang tumutunghay sa kasaysayang puno ng pangako at katuparan, ang kasaysayan natin bilang tagasunod ni Kristo, na siyang puno at dulo ng kasaysayan, ay parang labong. Pangako at katuparan. Ang pag-asa natin ay parang labong. Bagama’t usbong lamang ay larawan na ng pagyabong. Ang kanyang pangako ay katuparan na. Mura at bata pa, pero pinakikinabangan na … tulad ng ating pananampalataya kay Kristo.

Darating siya … Dumarating pa siya … at muli siyang darating. May hihigit pa kaya dito? Siya ang tanging ipinangako na uusbong pa at yayabong pa tungo sa kaganapang ating lahat inaasam at hinihintay.

SALIN-SALIN … OO, PERO HINDI BITIN, PARANG SAPIN-SAPIN!

Ikalawang Araw ng Simbang Gabi

Diciembre 17, 2008

Mga Pagbasa: Gen 49:2.8-10 /Mt 1:1-17

Salin-salin ang lahing binabanggit sa ebanghelyo ngayon ni Mateo. Parang walang katuturan, walang kahulugan … Ano ba ang kinalaman ng angkan ni Jesus sa ating buhay ngayon? Ano ba ang mahihita natin sa kaalamang pasalin-salin ang lahi na siyang pinagmulan ni Kristong Panginoon?

Isa itong palaisipan sa atin sa tuwing darating ang Pasko. Nguni’t kung ang Salita ng Diyos ay kinasihan ng Espiritu Santo, at walang nalimbag liban kung ito ay mula sa Diyos, may malaking kahulugan ito sa atin magpahangga ngayon.

Ito ang paghamon ng kahulugang naghihintay sa atin. Ito ang nararapat nating siyasatin ngayon upang kumbaga’y mabuksan ang susi ng kapalinawagan.

Kung ating pagtatabihin ang dalawang pagbasa, ang diwang malinaw na lumilitaw ay may kinalaman sa malasakit. Malaki ang malasakit ni Jacob (Israel) sa kanyang anak na si Juda. Kung kaya’t habang may lakas pa siya ay pinagtagubilinan na niya si Juda kung kanino niya binitiwan ang isang pangako at hula ng isang matingkad na kinabukasan … “Ikaw Juda ay pupurihin ng iyong mga kapatid.” Alam natin sa ebanghelyo ni Mateo na binasa rin natin na si Juda ay ang angkang pinagmulan ni Haring David, na siya ring pinagmulan ni Jesus.

Ito ay natupad ng isilang si Jesus na mula sa angkan ni David. Si Jesus ang siyang itinanghal na “anak ni David,” tulad ng sinabi ng bulag na nagwika sa kanya, “Jesus, anak ni David, maawa ka sa akin.”

Nakakainip ang listahan ng mga pangalang binasa natin. Salin-salin ang lahi, nguni’t hindi bitin. Hindi singaw si Kristo. May pinagmulan siya … may pinanggalingan. At iisa ang katotohanang tinutumbok ng lahat ng ito. Ang pag-ibig, katapatan, at pangako ng Diyos ay hindi “short-time” lamang, hindi bitin. Ang katapatan ng Diyos ay susun-suson … salin-salin,sapin-sapin, dugtong-dugtong, sunud-sunod … nakahanay … magkakawing-kawing … magkarugtong … walang patid … salin-salin, oo …nguni’t hindi bitin!

Kawing-kawing at sali-salimuot ang ating mga suliranin sa mundo. Walang lagot, walang patid, tila walang katapusan. Ang masamang balita na gumugulantang sa atin ay tila walang hangganan … tulad ng telenobela … iyakang walang patumangga … sampalang walang katapusan. Nguni’t sa kabila ng kawing-kawing na problemang bumabagabag sa atin, tila wala tayong natatanaw na wakas, walang tuldok sa pinapasan ng tao.

Para sa mga may edad na, balik-isipin natin ang nakaraan. Ilang beses tayo nag-people power? Ilang beses tayo nag-rally at naghumiyaw sa Mendiola, sa EDSA, at sa Liwasang Bonifacio? Ilang pagkakataon tayo nagpalahaw sa Luneta upang gulantangin ang konsiyensiya ng bayan o ng pamahalaan upang maganap ang tama at ang makatarungan? Susun-suson ang ating paghahanap ng solusyon sa mga suliraning bumabalot sa atin. Sunud-sunod ang pagpupursigue natin. Parang listahan ng mga angkan ni Jesus, na parang walang katapusan.

Subali’t lahat ng ating pinagsikapan ay laging naging bitin … hindi sapat … kulang … kapos … kalpot … Kulang at kulang pa rin ang lahat ng ating ginawa. Masiba pa rin ang mga namumuno sa atin … Lumayas man si Ali Baba, ay nanatili naman at patuloy na namamayagpag ang 40 mandarambong. Patuloy na yumayaman ang mga heneral at nakapagbabaon ng milyon-milyong piso sa Rusya. Patuloy na nauubos ang pork barrel funds sa mga tarpaulin, mga kalsada at tulay na walang patutunguhan, at sa mga state universities na nagiging mga diploma mills o pagawaan ng sertipikong hindi pinaniniwalaan sa America at sa ibang dako ng daigdig. Parang tinuhog na mga tigbi o sigay na walang simula at walang katapusan.

Ito ang buhay natin sa lupang bayang kahapis-hapis ng mga anak ni Eba at ni Adan. Bitin tayong lahat ng namatay nang napakabata si Marky Cielo. Napukaw ang ating nagdadalamhating puso sa habag sa kanyang Ina at kapatid na nabigla sa kanyang pagpanaw. Bitin ang buhay niya. Bitin ang marami nating karanasan.

Ito ang konteksto kung saan tayo ay napapaloob. Ito ang konteksto ng Misa natin, ngayong ikalawang araw ng Simbang Gabi.

Iisa ang tinutumbok ng listahang tatlong pulutong ng mga salinlahi ang binabanggit. Parang mga tinuhog na sampaguita, ang mga salinlahing ito ay pawang tumuturo sa iisang katotohanan – tulad ng binanggit ni Jacob sa kanyang anak na si Juda … pagmamalasakit at katapatan.

Mahirap ang bayan natin. Patuloy na humihirap dahil sa katiwalian at kasalanan natin lahat. Subali’t ang katapatan ng Diyos ay parang tinuhog na sigay, sampaguita, o tigbi o anumang butil na walang patid … Di magmamaliw at di mapapatid ang pagmamalasakit niya sa atin. Ito ang magandang balitang dulot ng ikalawang araw na ito ng Simbang Gabi.

Parang sapin-sapin ang katapatan ng Diyos … Susun-suson … sunud-sunod … dugtong-dugtong, patong-patong … oo … salin-salin, pero hindi bitin! Hindi bitin ang pag-ibig ng Diyos … walang patid … walang lagot … walang linsad … walang kupas … mula kay Abraham magpahanggang kay Jose, ang asawa ni Maria … tatlong pulutong na tig lalabing apat na salinlahi bawa’t pulutong. Pasalin-salin man ay walang patid at walang duda … Si Jesus ang pinakahihintay na Mananakop at Mangliligtas. Siya ang dahilan kung bakit hindi bitin ang pananampalataya at pag-asa natin.

KUNG ANO ANG TAMA, HINDI ANG MASAMA!

Unang Araw ng Simbang Gabi
Diciembre 16, 2008

Mga Pagbasa: Isaias 56:1-3, 6-8 / Juan 5:33-36

Unang araw ng Simbang Gabi ngayon. Puno na naman ang mga simbahan at mga liwasan sa labas ng simbahan. Dagsa ang mga kabataan sa loob – at labas – ng mga Simbahan sa buong bansa. Malaki na naman ang kita ng mga cellphone companies. Hindi lingid sa kaalaman ng marami na ang Simbang Gabi ay naging isang social event, ika nga, isang panahon sa gimikan, sa pakwelahan, bondingan at textingan at ligawan.

Nguni’t hindi rin maipagkakaila na ang simbang gabi, para sa marami, ay isa ring pagkakataon upang salubungin nang nararapat ang pasko ng pagsilang. Para sa marami, itong siyam na araw ay tunay na pamamaraan upang higit na maunawaan ang pananampalatayang Kristiyano, at pamumuhay Kristiyano.

Kinagawian na sa mula’t mula pa na ang siyam na araw ay ginugugol upang palalimin, palawakin, at palawigin ang kaaalaman ng bayang Pilipino sa pananampalatayang Kristiyano. Kinagawian ring ang siyam na araw ay pumapaligid sa isang tema na hinahati sa siyam na paksa na binibigyang paliwanag sa loob ng siyam na araw.

Hindi ko gagawin ito. Ang pakay ko sa siyam na araw na ito ay hayaan lamang na magwika sa atin ang mga sinasaad ng mga pagbasa. Ang layunin ko ay pagpira-pirasuhin kumbaga, ang Salita ng Diyos, at hayaan itong manuot sa ating katauhan, kalamnan, at kaisipan, upang sa gayon ay manuot din sa ating buhay at kultura bilang Kristiyanong bayan, ang natatanging bayang Kristiyano sa buong Asia.

Dumiretso na tayo sa usapan. Ang unang pagbasa na halaw sa aklat ng Genesis ay nagpapaalaala sa isang mahalagang tagubilin: “Isipin ang tama, at gawin ang makatarungan; sapagkat ang aking kaligtasan ay malapit nang mabunyag.”

Ang bayan natin ay napapaloob sa maraming katiwalian, kadayaan, at pagkamakasarili. Wala tayong iniwan sa mga Israelita na paulit-ulit na tumalikod sa Diyos, paulit-ulit na nagkasala at tumanggi sa paanyaya ng panibagong buhay. Sa unang araw ng Simbang Gabi, natatambad sa atin ang paksang hindi natin maipagkakaila. Ang dahilan ng lahat ng kahirapan natin, ang sanhi ng hindi natin pag-usad sa maraming bagay ay naririto – sa kakulangan natin at pagkabigong “isipin ang wasto at gawin ang naghahatid sa katarungan.”

Ano ba ang wasto? Ang wasto baga ay dumidipende sa ating pasya? Ito ang malaking kamalian sa panahon natin postmoderno. Ang tama ay siyang pinagpapasyahan ng marami, ng mass media, ng kung sino na lamang. Ang mali ay nagiging tama, at ang tama ay hindi na pinapansin. Sa pag-iisip na ito, walang katiwalian sa pamahalaan at sa lipunan. Ito ay tinagurian na lamang na “kalakaran” – ang sulong ng panahon at ng kultura. Wala nang magagawa dito kundi sundin at hayaang mamayagpag.

May isang malaking parokya sa ka-Maynilaan na malimit puntahan ng mga may kaya at may angking yabang. Malimit ay mahaba ang pila sa opisina, para bumili ng religious articles o magpamisa, o magpa-schedule ng kasal o binyag. Sa maraming pagkakataon, may mga donyang ayaw pumila. Ayaw maghintay kasama ng mga ordinaryong tao. Dumidiretso sila sa harapan at mariing nagsasabi: “Unahin mo na ako … Asawa ako ng heneral, nagmamadali ako.”

At wala daw katiwalian at nakawan at lamangan sa ating lipunan!

Malaki ang kinalaman ng mga pagunita ng unang pagbasa sa ating pagnonobena bilang paghahanda sa Pasko. Hindi natin mabibigyang-pansin ang lahat ng nilalaman ng mga pagbasa, nguni’t sa  linya lamang na ito ay mayroon na tayong sapat na dapat pag-usapan.

Sa aking pagpunta sa parokyang aking pagmimisahan kaninang madaling araw, medyo naantala ako sa pagdating. Ito’y hindi sapagka’t ako ay tinanghali ng gising. Nabarahan ako ng mga sasakyang tigil nang tigil kahit saan, isang jeep na nagbababa sa gitna mismo ng kalsada, at mga taong naglalakad sa gitna ng kalye sapagka’t naglaho na ang bangketa … inangkin ng mga tampalasang akala nila ay sila ay tama.

At sinasabi nating walang katiwalian sa lipunan natin? At galit na galit tayo sa Malacanang dahil sa katiwalian? Ang kalakaran ang siyang nasusunod mula sa itaas hanggang sa ibaba. Sa kabila ng nagpupuyos na oposisyon sa cha-cha, patuloy pa ring ipinagdadakdakan ng kakaunti at ibig isubo sa bunganga ng lahat na walang kamuang-muang. Ito ang kalakaran ng ating lipunan.

Ang kalakarang isinusulong ng liturhiya ay kabaligtaran nito. Sa unang pagbasa pa lamang ay tinatamaan na tayo lahat. Hindi kalakaran ang siyang dapat gawin … hindi ang masama ang dapat sundin, kundi ang tama. “Isipin ang tama, and gumawa ng katarungan.”

Masaya ang diwa ng simbang gabi. Sa maraming lugar, mayroon pang musiko, mayroon pang magagandang ilaw at palamuti. Ito rin ang parehong pagsasaya na nakita ko sa Parokyo ni San Columba sa Maryland, kung saan napakaraming Pinoy. Gayon din sa maraming parokya sa California, New Jersey, at saanman sa mahigit na 100 bansa sa buong mundo kung saan may Pinoy.

Subali’t hindi tayo dapat manatili sa pagsasaya. Dapat isaisip, isapuso, isadiwa at isabuhay ang panuntunang sinabi ni Isaias … ang mag-isip ng tama, hindi ng masama …  at gumawa ng may katarungan.

MULA SA LUSAK, TULAK AT GALAK

Ikatlong Linggo ng Adviento – Taon B
Disyembre 14, 2008

Mga Pagbasa: Is 61:1-2a, 10-11 / 1 Tesalonika 5:16-24 / Juan 1:6-8, 19-28

Si Isaias ang isa sa mga bida sa telenobela ng Adviento. Isa pa, at lalung higit, si Juan Bautista. Tumulak si Juan, ayon sa ebanghelyo, mula sa balak ng Ama. “Isang nagngangalang Juan ang sinugo ng Diyos … Naparito siya upang magpatotoo, ang magpatotoo sa liwanag, upang ang lahat ay maniwala sa pamamagitan niya.”

Alam natin ang kinasadlakan ng bayang naghahanap at naghihintay sa Mesiyas – ang lusak ng kasalanan at kamatayang bunga nito. Alam natin ang pinakaaasam ng madla na nakatunghay sa nakamamanghang ginawa ni Juan Bautista. Si Juan Bautista ay hindi katumbas ni Manny Pacquiao – tanyag kahit saang dako ng daigdig lalu na ngayong umuwi siyang hatid na naman ang isang malaking karangalan para sa ating bayan. Si Juan Bautista ay hindi kilala. Tago ang buhay na kanyang tinahak … sa ilang. Pagkaing mahirap ang kanyang lamang tiyan – balang at pulut-pukyutan, kahit ano na lamang na masumpungan sa disyerto.

Nguni’t pinagkalipumpungan siya ng mga katumbas ng mga kapuso at kapamilyang mga tagapaglathala. “Ikaw ba ang Cristo? … Ikaw ba si Elias? … Ikaw ba ang propetang pinakahihintay?” Malutong na “hindi” ang sagot niya sa mga tanong na sunud-sunod at susun-suson. Hindi … Sapagka’t siya, aniya, “ay isang tinig sa ilang na humihiyaw: Ihanda ang daraanan ng Panginoon.”

Ang sugo ay hindi nag-asam ng hindi para sa kanya. Ang mensahero ay hindi nagbuhat ng sariling bangko o nagyabang. Buong kababaang-loob niyang idineklara: “Hindi man lang ako karapat-dapat magkalas ng tali ng kanyang sandalyas.”

Nguni’t ang kanyang balita ay siyang pinakaaasam ng maraming dantaon na … ang kanyang itinuturo ay walang iba kundi ang pinakahihintay ng maraming salinlahi magmula nang masadlak ang bayang pinili sa lusak ng sari-saring uri ng kamatayan.

Ito ang buod ng patuloy nating salaysay sa Adviento at sa buong taong liturhiko. At kung mayroong musikang dapat sumaliw sa salaysay na ito, ay isang himig na nag-uumapaw ng galak ang dapat na tema. Galak ang buod ng mga pagbasa ngayon. Galak ang bumungad sa ating tainga sa introito sa pagpasok: “Magalak sa Panginoon tuwina … Muli kong sinasabi … magalak, sapagka’t malapit na ang Panginoon!”

Bakit nga ba? Ano ba ang dahilan at tayo ay tinatawagan sa kagalakan? Ano ba ang nagtutulak sa atin upang umahon sa lusak ng kalungkutan at kawalang-pag-asa?

Tuntunin natin sa mga pagbasa ang hibla ng kagalakang ito …  Una, ito ang sinasaad sa pagbasa mula kay Isaias … “Ang Espiritu ng Panginoon ay nagtulak sa akin, aniya, upang maghatid ng magandang balita sa mga dukha …” Ito ang hula ni Isaias na nagtulak sa bayan ng Diyos upang umahon mula sa lusak ng kalungkutan. Ito ang naging dahilan upang ang nakatutunghay at nakababatid ng balitang ito ay nakukuhang magdasal tulad ng ating tugon matapos ang unang pagbasa: “Nagagalak ang aking Espiritu sa aking Diyos.”

Ito rin ang nagtulak kay Pablo upang magwika nang buong tatag: “Magalak tuwina … Magdasal nang walang patid. At sa bawa’t sandali ay magpasalamat.” … “Ang tumatawag sa inyo ay tapat … siya rin ang maghahatid sa inyo upang maisakatuparan ang lahat ng kanyang pangako.”

Galak na galak na naman ang bayang Pinoy. Umuwi ang pambansang kamao nang may pasalubong na malaking karangalan para sa ating nanlulupaypay na pagpapahalaga sa sarili. Mababa ang tingin ng buong mundo sa atin. Hindi sila naniniwala sa ating mga diploma na nabibili sa Recto o Legarda. Hindi sila naniniwala sa mga sertipiko na galing sa ating bansa sapagka’t lahat ay napepeke. Hindi sila kumbinsido sa ating mga protesta, sapagka’t totoo namang ang ating bayan ay pinamumugaran ng mga mandarambong at mandarayang mga politikong hindi maruong tumanggap ng pagkatalo. Hindi sila naniniwala sa resulta ng eleksiyong sa mula’t mula pa ay nabahiran na ng lahat ng uri ng kadayaan at karahasan.

Nguni’t hindi nila maipagkakait ang karangalang hatid ng isang simpleng tao na nakarating sa rurok ng tagumpay sa pamamagitan ng sariling sikap at tiyaga, pawis, at pasakit sa sarili. Malinaw na malinaw ang panalo ni Pacman. Malinaw na malinaw ang kanyang pagtitiwala, una sa Diyos, at pangalawa sa kanyang sarili.

Ang kagalakang ito ay mainam. Nguni’t hindi lamang ito ang kagalakang tulak ng liturhiya ngayon. Ang galak na dulot ng magandang balita sa araw na ito ay bunga ng malalim at mas makapangyarihang tulak ng Espiritu Santo. Ito ang parehong tulak na binabanggit ni Isaias. Ito rin ang tulak tungo sa kagalakan na sinasaad ni Pablo sa ikalawang pagbasa. Payo niya sa atin, na huwag siphayuin ang Espiritu. Tagubilin niya na ating pakinggan, pakiramdaman, at suriin ang tulak na ito ng Espiritu. Hindi lahat ay maghahatid sa tunay na galak. Hindi lahat ay magdudulot ng wagas na kaligayahan. Ani Pablo, dapat daw nating subukan ang lahat, ngunit dapat lang natin hawakan ang pawang mabuti at umiwas sa dilang masama.

Masaya ang mga nakakaisa sa kapwa. Masaya ang mga nakapanlalamang sa ibang tao. Malaki ang kita ng mga masisiba at madadaya. Malayo ang mararating ng mga hindi tapat sa sarili, sa Diyos, at sa kapwa. Nakabibili sila ng magagara at malalaking bahay saanman nila masintahan. Nguni’t ang halimbawa ni Juan Bautista ay nagtuturo sa isang mahalagang katotohanan … ang wagas at tunay na galak ay wala sa mga bagay na material, bagkus, makikita sa pagtalima sa tulak o inspirasyon na mula sa Diyos.

Ito ang tulak ng ating liturhiya sa araw na ito. At ang tulak na ito ay naghahatid sa tunay na galak, galak na hindi maipagkakait ninuman sa sinumang ang puso at damdamin ay nakatuon sa Diyos na Siyang tanging simulain at bukal ng kagalakan.

Maging masaya tayo sa pagwawagi ni Pacman. Subali’t maging puno nawa tayong lahat ng galak sa dakila at walang kapantay na pagwawagi ng Diyos para sa atin – ang kanyang pagdating at pagliligtas na siyang balitang tulak ni Juan Bautista.  Ni hindi siya karapat-dapat na magkalas ng sintas ng sapin sa paa ni Jesus. Ni hindi niya nakita at natunghayan ang bunga ng kaniyang balitang naging sanhi ng kaniyang maagang pagkamatay sa kamay ni Herodes.

Siya ang bida natin sa buong panahon ng Adviento. Mula sa lusak ng kamatayan, ang kanyang tulak at dulot sa atin ay walang iba kundi galak. Magalak. … Magalak … Nalalapit na ang pagdating ng Panginoon.

NAHAN KA, KAPATID?

KAPISTAHAN NG KALINIS-LINISANG PAGLILIHI KAY MARIA
Disyembre 8, 2008

Mga Pagbasa: Gen 3:9-15, 20 / Efeso 1:3-6, 11-12 / Lucas 1:26-38

Ang dakilang kapistahan ng kalinis-linisang paglilihi kay Maria ay parang isang paglihis sa diwa ng Adviento na ating sinimulan noong nakaraang dalawang Linggo. Para bagang ito ay walang kinalaman sa diwa ng pagdating, sa diwa ng paghihintay sa Mananakop na Siyang pinakahihintay ng buong sangkatauhan.

Subali’t kung iisipin natin mabuti kung ano ang papel na ginampanan ni Maria, ay magbabago ang ating hinuha. Magpapalit ang ating maling akala, at lilinaw ang ating pagtingin at pagturing sa kanyang, ang Banal na Kasulatan na mismo ang nagtanghal bilang “bukod na pinagpala sa babaeng lahat.”

At bakit hindi? Kung tayo ay naniniwala na si Kristo ay Diyos Anak na nagkatawang-tao, tulad ng pangaral na malinaw ng Ebanghelyo ayon kay San Juan, malinaw na ang babaeng nagsilang o nagluwal sa Anak ng Diyos ay mayroong isang natatanging papel na ginampanan.

Alam natin lahat ang kahulugan nito. Tingnan natin ito sa pamamagitan ng isang katotohanang malapit sa pang-araw-araw nating  karanasan. Tuwing Pasko, marami sa atin ang tumatanggap o nagbibigay ng regalo. Hindi ninyo ba napansin na kung ang regalo ay lubhang mahal o mahalaga ay bumabagay din ang sisidlan, ang balot, o supot? Hindi ba’t kung singsing na diamante ang kaloob ay isinisilid ito sa isa ring mamahaling kahon, o lalagyan. Hindi ba’t iniaangkop natin sa halaga ng regalo ang siya nating pinaglalagyan? Hindi ba’t kung gintong relos ang regalo ay hindi lang natin binabalot sa manila paper ang regalo, bagkus inilalagay sa isang kahon na medyo malaki rin ang halaga at maganda ang hubog, anyo, at kulay?

Simple lamang ito at madaling maunawaan.

Itumbas natin ito sa Mahal na Birheng Maria. Siya ay siyam na buwan na nagdalang-tao kay Jesus na Anak ng Diyos. Siya ang naghatid sa Mesiyas na nagkatawang-tao. Siya ay isang sisidlan na sa tradisyon ng Simbahan ay itinumbas sa “kaban ng tipan” … o sisidlang ang halaga ay ibinagay sa nilalamang kaloob ng Ama sa sangkatauhan.

Ito ang malalim na dahilan kung bakit sa mula’t mula pa ay itinanghal ng Simbahan si Maria bilang isang babaeng pinagpala nang higit sa lahat. Ito ang dahilan kung bakit, sa kapistahang ito, ang ating pinagyayamang katotohanan ay ang malaking paghahanda ng Diyos mismo upang ang magluluwal sa Kanyang Anak ay maging isang sisidlang kaaya-aya at angkop sa pagka-Diyos ng Panginoong Jesucristo. Kung ginto ang kaloob ay ginto rin halos dapat ang kahong kalalagyan ng kaloob.

Nguni’t sa tuwina, ang pagdiriwang sa Simbahan ay dapat kakitaan ng kaugnayan sa buhay natin sa pang-araw-araw. Ang batas ng pagsamba ay batas rin ng paniniwala, at batas rin ng pagkilos at paggawa. Sa Simbahang Katoliko, wala tayong itinatanghal sa liturhiya na hindi rin natin itinatanghal sa larangan ng buhay, ma pansarili o panlipunan.

Nais kong gawing simulain ng aking pagninilay ang salaysay sa unang pagbasa na halaw sa aklat ng Genesis. Matapos magkasala si Adan at si Eba, ay naghanap ang Diyos – isang paghahanap na tigib ng pag-ibig at puspos ng pagmamalasakit. Ang tanong ng Diyos ay napakasimple: “Nahan ka, Adan?” At si Adan, na alam niyang siya ay nagkasala, ay nagkukubli at nag-aatubiling magpakita sa Diyos na kanyang tinalikuran.

Ito ang kwento ng ating buhay bilang tao. Ito ang patuloy na salaysay ng buhay nating lahat. Kasalanan … pagtatago … pagtanggi … di pagtanggap ng kamalian. Ito ang araw-araw nating nakikita sa susun-susong mga imbestigasyon. Walang umaamin. Walang tumatanggap. Lahat ay tumatanggi. Wala ang umaangkin ng kasalanan. Wala ni isa sa kanila ang nagpamalas ng pagsisisi. Ang milyon-milyong pisong baon sa Russia ay hindi pa alaw kung saan nanggaling magpahangga ngayon. Ang pinuntahan ng mahigit na 700 milyong piso sa abono kuno  ay hindi pa natutunton hanggang ngayon. At ang nanagana sa NBN-ZTE deal kahit na hindi natuloy ang kontrata ay hindi pa napangalanan. Ang mga politicong natulungan ng umaagos na pondo sa eleksyon ay pawang walang masamang nagawa. Walang nakukulong. Walang nahuhuli. Walang nangyayaring masama sa bansa. Lahat ay tila bulag, pipi, at bingi. Lahat … ang legislativo, ang ejecutivo, at ang majestrativo. Nababayaran at nasusupalpalan ang lahat.

Ito ang kwento ni Adan at ni Eba. Nahan ka, Adan? Nag-imbento pa siya ng dahilan … nagtago daw siya sapagka’t siya raw ay hubad. Nguni’t ang kanyang kahubarang higit na masahol ay ang kahubaran sa katotohanan, kahubaran sa pagtanggap ng kamalian.

Babae ang sinisi agad ng lalake. Si Eba ang itinuro ni Adan. At ang babae ay kagya’t naghanap rin ng maituturo. Sisihang umaatikabo ang buod ng kwento … tulad ng salaysay ng ating lipunan na walang malamang gawin kundi maghanap ng mapagbibintangan at mapagtatapunan ng sisi.

At dito ngayon papasok ang larawan ng babaeng bukod na pinagpala sa lahat. Walang sinisi. Walang itinuro. At walang itinanggi. “Maganap nawa sa akin ayon sa wika mo.” Umako … yumuko … tumango sa paanyaya ng Maykapal na nagwika sa pamamagitan ng anghel. Kung babae ang sinisi ni  Adan, babae ang naging susi ng ating pagbabagong anyo. Babae ang umako. Babae ang nagbaligtad sa ginawa ni Eva, na siya namang tinawag ng  anghel na “Ave.” Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum.”

Ito ang dahilan kung bakit tayo nagdiriwang. Hindi na natin kailangan pang magkubli sa Diyos, sapagka’t may umako, may yumuko, at may tumango sa kanyang kagustuhang iligtas muli ang tao. At ang kaligtasang dulot Niya sa pamamagitan ng Kanyang bugtong na Anak ay naganap, nangyari, at naging makatotohanan sapagka’t may isang babaeng nakipagtulungan sa Kanya.

Magtataka pa ba tayo kung bakit itinanghal Niya ang Kanyang Ina bilang tunay at ganap na pinagpalang bukod sa babaeng lahat? Magtataka pa ba tayo kung ginawa Niya ang babaeng ito na ipinaglihing walang bahid ng kasalanang mana?

Kung ano ang halaga ng kaloob ay siya rin ang halaga ng sisidlan – ang “kaban ng tipan” ang “tore ni David” at “toreng garing” na walang kapantay sa kaninuman.

Nahan ka, kapatid? Ikaw ba’y kasama at kapanig ng mga nagsisikap tumugon, umako, at tumanggap sa patuloy na paanyaya ng Diyos?

SANLIBONG PIGHATI; SANLAKSANG PAG-ASA

Ika-2 Linggo ng Adviento(B)
Disyembre 7, 2008

Mga Pagbasa:  Is 40:1-5, 9-11 / 2 Pedro 3: 8-14 / Marco 1: 1-8

Nasadlak sa lusak ng pighati ang mga Israelita sa pagkatapon sa Babilonia. Isa ito sa pinakamapait na karanasang magpahangga ngayon ay may mayroong maituturo sa ating pamumuhay. Ano pa ba ang higit pang masakit na karanasan kaysa sa pagkatapon, sa pagkawasak ng templo sa Jerusalem, at sa pagdadala sa kanila sa isang katumbas na karanasan ng taggutom at tagtuyot sa isang bayang banyaga, kung saan ang buhay nila ay walang iniwan sa karanasan ng kanilang ninuno sa mahabang paglalakbay sa ilang noong panahon ni Moises.?

Ito ang konteksto ng unang pagbasa … sa kabila ng sanlibong dahilan upang manatiling malungkot, ay buong pag-asang ipinangaral ni Isaias: “Ginhawa, ginhawa ang ipagkaloob mo sa aking bayan, sabi ng iyong Panginoon.” Binigyang turing ni Isaias ang ginhawang darating na ito: “Isang tinig ang sumisigaw sa ilang: ihanda ang daraanan ng Panginoon.”

May isang libo at isang dahilan tayo ngayon upang malungkot at manghinawa. Sa kabila ng lahat nating pagnanasa tungo sa pagbabago, ang araw-araw na balita ay patuloy na nagpapakitang malayong-malayo pa tayo sa inaasam na ganap na kaisahan, katapatan, at pagpupunyagi para sa kapakanang pangkalahatan. Isang libo at isa ang mga imbestigasyon sa Senado at sa Congreso. Isang libo at isa ang mga balakid na humaharap sa mga taong ang tanging inaasam ay ang makita ang Pilipinas sa hanay ng mga bansang may kakayahang maglakad nang taas noo sa harap ng buong daigdig. Ang kanilang dalisay na adhikain ay patuloy na hinahadlangan ng mga makasarili at ganid na politikong ang tanging iniisip ay ang kanilang kapakanan.

Isang libo at isa ang kadahilanan upang ang daigdig ay mangamba, matakot, at mangimi sa likod ng mga atake ng teroristang tulad ng naghasik ng gulo sa Mumbai, o mga piratang patuloy na naghahasik ng lagim sa dagat sa Somalia at sa iba pang lugar.

Isang libo at isa ang dahilan upang tayo ay patuloy nang sumuko sa puwersa ng kasalanan at kultura ng kamatayan sa lahat ng antas ng ating buhay pansarili at panglipunan.

Ito ang kinapapalooban ng ating pagdiriwang na ito sa ika-2 Linggo ng Adviento. Ito ang kwadro na kinalalagyan ng buhay natin bilang Pinoy. Mayroon pa kayang pag-asa ang Pinoy? Mayroon pa kayang dahilan upang tayo ay umahon mula sa lusak na ito ng kawalang pansin sa katotohanang moral at sa kapakanang pangkalahatan?

Naparito tayo sa simbahan sapagka’t tayo ay naghahanap ng tugon sa mga katanungang ito. Nguni’t ano nga ba ang tugon natin sa mga tanong na ito?

Ang Simbahan ay walang blueprint o mapa tungo sa kalutasan ng maraming problema sa lipunan. Ang mga namumuno sa simbahan ay hindi mga ekonomista, ni mga politico na may angking kakayahan upang isulong ang anumang programa na maghahatid sa atin sa ginhawa at prosperidad o karangyaan.

Subali’t ang simbahan ay may kakayahan upang mangaral tungkol sa katotohanang moral na siyang dapat maging gabay sa anumang pagbabalangkas ng solusyon sa susun-susong mga problema sa lipunan. Nguni’t higit dito, ang simbahan ay may angking isang mahabang salaysay na dapat maging batayan ng anumang pagbabalangkas ng solusyon. Ang salaysay na ito ay nagmumula at nag-uugat sa isang mahalagang pangyayari – ang pagdatal ng Manliligtas o Mananakop.

Ito ang salaysay na ating pinagtutuunan ng pansin sa panahong ito ng Adviento. Ang salaysay na ito ang siyang binabalangkas ni Isaias: “Isang tinig ang sumisigaw: ihanda ang daraanan ng Panginoon … patagin ang mga lubak, gumawa ng isang patag na daan sa ilang …”

Mahaba ang salaysay na ito … libo-libong taon na ang nagdaan … matagal na tayong naghihintay … nguni’t tulad ng sinasabi ni Pablo, sa kabila ng mahaba nating paghihintay, ang katuparan ay tiyak na darating, malaon man o madali … “sa harap ng Panginoon, ang isang araw ay tulad ng isang libong taon, at ang isang libong taon ay tila isang araw lamang.”

Ang salaysay na ito na, nagsimula sa mga hula ng propeta sa Lumang Tipan, ay naging makatotohanan sa pagsilang ni Jesucristo at sa paghahandang ginawa ni Juan Bautista. Si Juan Bautista ay nagturo sa darating na Mesiyas: “May isang darating na higit na makapangyarihan sa akin. Hindi ako karapat-dapat na yumuko upang kalasin ang sintas sa kanyang sandalyas. Bininyagan ko kayo sa tubig; bibinyagan Niya kayo sa Espiritu Santo.”

Ang salaysay na ito ay nagpapatuloy sa ating panahon. Ito ang salaysay ng pag-asa. At ito ang kwentong isinasalaysay natin tuwing Adviento sa Simbahan. Ang wakas ng salaysay na ito, ayon sa hula ng mga propeta, at sa pangaral mismo ni Jesucristong Panginoon, ay tiyak at hindi mababago. Nasa panig ng Diyos ang ginhawa … nasa panig Niya ang kaganapan ng pangako … nasa panig ng Panginoon ang walang hanggang kaluwalhatian. Di maglalaon … sa kabila ng isang libo at isang pighati, ang ating inaasam at hinihintay ay isang laksang pag-asa … sapagka’t mabubunyag ang luwalhati ng Diyos … parating ang Diyos, narito Siyang may angking kapangyarihan, na namumuno nang buong tibay. Tulad ng isang pastol ay tinitipon Niya ang kanyang kawan, na tulad ng mga korderong kapit Niya sa kanyang mga bisig.

Ang lahat ng ito ay larawang nagpapataba sa ating puso.  Sa likod ng sanlibo at isang pighati, ay namamalas ng taong may sampalataya, ang sanlaksang pag-asa.

Angkop na angkop ang pambungad na panalangin sa araw na ito: “Tanggalin mo, O Diyos, ang lahat ng humahadlang sa buong puso at buong galak na pagtanggap namin kay Kristo, upang makibahagi kami kanyang karunungan at makiisa sa kanyang maluwalhating pagbabalik. Amen.”